Top 10 loại bể xử lý nước thải phổ biến hiện nay

Bể xử lý nước thải là công trình cốt lõi giúp loại bỏ chất ô nhiễm, bảo vệ môi trường và đáp ứng quy chuẩn pháp luật. Vậy có những loại bể phổ biến nào và cần lưu ý gì khi thiết kế, vận hành để tránh sự cố? Hãy cùng Envico tìm hiểu chi tiết ở bài viết dưới đây:

Bể xử lý nước thải là gì?

Bể xử lý nước thải là công trình kỹ thuật chuyên dụng được thiết kế để tiếp nhận và xử lý nước thải thông qua các quá trình cơ học, hóa học và sinh học nhằm loại bỏ hoặc làm giảm các thành phần ô nhiễm như chất rắn lơ lửng, chất hữu cơ, vi khuẩn, hóa chất độc hại và các tác nhân gây bệnh trước khi nước được xả ra môi trường hoặc tái sử dụng. Tùy theo nguồn phát sinh như nước thải sinh hoạt, công nghiệp hay y tế, hệ thống xử lý sẽ được lựa chọn công nghệ, cấu tạo bể và phương án vận hành phù hợp để đáp ứng đặc tính ô nhiễm riêng của từng loại nước thải.

Vì sao xây dựng bể xử lý nước thải là cần thiết?

Việc xây dựng hệ thống bể xử lý nước thải là yêu cầu bắt buộc đối với các khu dân cư, nhà máy sản xuất công nghiệp, trung tâm y tế và bệnh viện nhằm mục đích kiểm soát tải lượng xả thải và làm sạch triệt để các chất gây ô nhiễm. Các lý do bắt buộc như sau:

• Bảo vệ môi trường sinh thái: Hệ thống xử lý trực tiếp phân hủy các chất hữu cơ, tách bỏ kim loại nặng và khử hợp chất Nitơ, Phốt pho để ngăn chặn hiện tượng phú dưỡng hóa, qua đó bảo vệ an toàn cho nguồn nước ngầm, nước mặt và duy trì sự sống của hệ sinh thái tự nhiên.
• Bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Công đoạn xử lý sinh học và khử trùng sẽ tiêu diệt hoàn toàn các loại vi sinh vật, nấm, ký sinh trùng mang mầm bệnh lây nhiễm nguy hiểm như Salmonella, Shigella hay Vibrio cholerae, giúp ngăn ngừa tuyệt đối nguy cơ bùng phát dịch bệnh qua đường nước.
• Tuân thủ pháp luật: Việc xây dựng hệ thống đảm bảo nồng độ chất ô nhiễm đầu ra phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới nhất, điển hình như QCVN 40:2025/BTNMT đối với nước thải công nghiệp hoặc QCVN 14:2025/BTNMT đối với nước thải sinh hoạt (cập nhật mới nhất áp dụng cho năm 2026), nhằm giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xả thải và tránh rủi ro vi phạm pháp lý.
• Tái sử dụng nước: Nguồn nước thải sau khi được làm sạch hoàn toàn sẽ được tập trung tại các bể chứa nước sạch để doanh nghiệp tái sử dụng tuần hoàn cho các mục đích phi tập trung như làm mát thiết bị, tưới cây, rửa đường, mang lại lợi ích kinh tế và giảm thiểu tiêu hao tài nguyên nước quốc gia.

Top 10 loại bể xử lý nước thải phổ biến hiện nay 

Việc sử dụng bể xử lý nước thải mang lại nhiều ưu điểm như giảm thiểu tác động của nước thải đến môi trường, tăng cường khả năng tái sử dụng nước, giảm chi phí xử lý nước thải… Đồng thời, việc sử dụng bể xử lý nước thải cũng giúp cải thiện chất lượng nước và giữ gìn sức khỏe cộng đồng.

Bể thu gom

Bể thu gom thương là bể đầu tiên của hệ thống xử lý nước thải, dùng ở giai đoạn xử lý sơ cấp. Bể này có chức năng tập trung toàn bộ nước thải phát sinh trong quá trình sản xuất của nhà máy, xí nghiệp, cùng nước thải sinh hoạt của cán bộ công nhân viên lao động. Nước thải từ bể thu gom sẽ được chuyển tiếp đến các bể phía sau để tiến hành các thao tác làm sạch.

Nhiệm vụ chính của bể thu gom là giữ lại toàn bộ các tạp chất kích thước lớn trước khi chảy vào bể, bằng cách kết hợp với song chắn rác. Điều này giúp ngăn chặn các tạp chất lớn gây tắc nghẽn và ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý nước thải.

>>>Xem thêm: Dịch vụ thiết kế hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt Envico 

Bể tách dầu mỡ

Bể tách dầu mỡ là một thiết bị được sử dụng để tách các chất béo và dầu từ nước thải, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Thông qua quá trình tách, bể tách dầu mỡ giúp loại bỏ các chất béo và dầu khỏi nước thải, từ đó giảm thiểu rủi ro cho các hệ thống thoát nước và ống dẫn. Bể tách dầu mỡ thường được sử dụng trong các nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại và các cơ sở sản xuất thực phẩm 

Bể xử lý nước thải – bể điều hòa

Bể điều hòa là một thành phần quan trọng trong quy trình xử lý nước thải, có vai trò ổn định lưu lượng và tải trọng nước thải trước khi chúng chuyển tiếp đến các giai đoạn xử lý kế tiếp trong hệ thống. Bể điều hòa đóng góp quan trọng vào việc đảm bảo hiệu quả toàn bộ quy trình xử lý nước thải.

Bể điều hòa thường được xây dựng từ các vật liệu như bê tông, cốt thép hoặc đất, và cần có một lớp chống thấm để đảm bảo không có rò rỉ nước thải. Chúng thường được đặt sau song chắn rác và bể lắng cát để ngăn chặn cặn cát và các chất lơ lửng xuống dưới đáy bể.

Hệ thống sục khí chống lắng cặn được sử dụng để tạo ra sự khuấy trộn trong bể, giúp ổn định lượng BOD và COD trong nước thải. 

Bể điều hòa áp dụng được cho hầu hết các loại công suất trong xử lý nước thải. Tuy nhiên, nếu lưu lượng dòng chảy ổn định, không có biến động lớn, thì không nhất thiết phải sử dụng bể điều hòa.

Bể kỵ khí (UASB)

Bể kỵ khí (UASB) là một loại bể xử lý sinh học dùng để xử lý nước thải. UASB là viết tắt của Upflow Anaerobic Sludge Blanket, có nghĩa là bể bùn kỵ khí chảy ngược từ dưới lên, sử dụng bùn kỵ khí để phân hủy chất hữu cơ. Loại bể này được sử dụng rộng rãi trong xử lý nước thải, đặc biệt là nước thải có hàm lượng chất hữu cơ cao.  Xử lý triệt để nguồn nước thải chứa các chất độc hại và chất hữu cơ khó phân hủy. Phù hợp xử lý nước thải từ ngành công nghiệp như sản xuất bia, chế biến thủy hải sản, đóng gói thực phẩm. 

Bể xử lý nước thải – bể thiếu khí (Anoxic)

Bể thiếu khí được xây dựng với mục tiêu loại bỏ hiệu quả nitơ (Nito) và phospho (Photpho) từ nước thải. Khi nước thải chảy vào bể thiếu khí, các quá trình như lên men, khử nitrat và cắt mạch xảy ra. Để đảm bảo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của vi khuẩn, một máy khuấy trộn chìm được lắp đặt trong bể để ngăn chặn hiện tượng lắng và tạo sự tuần hoàn hiệu quả trong bể.

Bể xử lý nước thải hiếu khí

Bể hiếu khí, còn được gọi là bể bùn hoạt tính hoặc bể Aerotank, là một loại bể phản ứng sinh học trong quá trình xử lý nước thải. Trong bể này, vi sinh vật (VSV) được kích thích bằng cách thổi khí nén và khuấy đảo cơ học, tạo thành các hạt bùn hoạt tính lơ lửng.

Bể được xây dựng với cấu trúc đơn giản, có thể có hình chữ nhật hoặc hình tròn. Bên trong bể, các hệ thống được sắp xếp để phân phối khí đồng đều khắp không gian, bao gồm đĩa thổi khí và ống phân phối khí. Mục đích của hệ thống này là tăng cường quá trình điều hòa khí trong bể và cung cấp lượng oxy hòa tan đủ cho vi sinh vật hữu ích trong bể. Điều này đảm bảo môi trường sống cho vi sinh vật cần thiết trong quá trình xử lý nước thải.

Bể lắng

Bể lắng là một công trình xử lý nước thải được xây dựng để lưu trữ nước thải trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm cho phép các chất lơ lửng trong nước thải lắng xuống đáy dưới tác động của trọng lực. Bể lắng thường có hình dạng chữ nhật và được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống xử lý nước thải 

Bể lắng trong xử lý nước thải có chức năng đảm bảo nồng độ và lưu lượng, pH của nước thải ở mức ổn định. Dưới đáy bể, thường được lắp đặt hệ thống máy thổi khí và máy khuấy chìm để đảo trộn liên tục. Điều này giúp tránh tình trạng lắng cặn và bốc mùi hôi trong quá trình xử lý nước thải.

Bể chứa bùn

Bể chứa bùn là một thành phần cơ bản trong hệ thống xử lý nước thải. Nó có vai trò lưu trữ bùn phát sinh từ quy trình xử lý nước thải công nghiệp [2]. Bể chứa bùn được sử dụng để thu gom và lưu trữ lượng bùn sinh ra từ trước, trong và sau quá trình xử lý nước thải.

Bể chứa bùn giúp lưu trữ lượng bùn phát sinh từ quy trình xử lý nước thải. Từ bể chứa, bùn sẽ được chuyển đến các đơn vị có chức năng thu gom và xử lý bùn. Ngoài ra, bể chứa bùn có thể được trang bị hệ thống sục khí nhằm ngăn chặn sự sinh sôi của vi sinh vật kỵ khí, giúp ngăn chặn sự phát triển của chúng và cô lập mùi hôi phát sinh.

Bể khử trùng

Sau khi được xử lý, nước thải sẽ được đưa vào bể khử trùng để tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh. Đây là một phần không thể thiếu trong mọi hệ thống xử lý nước thải công nghiệp. Vì trong nước thải sau khi qua các bước xử lý vẫn còn chứa nhiều vi khuẩn gây hại. Thường thì các hệ thống sử dụng Clorine để khử trùng và sau đó chuyển nước đã được xử lý qua bể chứa để sử dụng làm nước sạch.

Bể chứa nước sạch

Sau khi qua các bể xử lý, nước thải sẽ được chuyển đến bể lưu trữ nước sạch. Tại đây, nước đã đáp ứng được các yêu cầu để có thể được xả ra môi trường tiếp nhận.

Khi thiết kế bể xử lý nước thải cần quan tâm những vấn đề nào?

Máy bơm nên được bố trí như thế nào trong bể xử lý nước thải?

Máy bơm chìm cần được lắp đặt cố định theo phương thẳng đứng trên đế móng bê tông vững chắc, kết hợp ngàm nối để giảm thiểu tối đa rung chấn cơ học và bắt buộc phải có máy dự phòng song song. Khi thả thiết bị, phải đo độ cách điện motor (điện trở $\ge 20M\Omega$), canh mực nước làm mát để bơm không chạy khô, đồng thời họng xả không đặt chìm quá sâu nhằm tránh dòng nước chảy ngược.

Hóa chất được nạp vào các bể xử lý nước thải bằng những phương pháp nào?

Hóa chất xử lý được nạp chính xác bằng máy bơm định lượng tự động có kết nối liên động qua PLC với các thiết bị cảm biến đo pH và độ đục cắm trực tiếp trong bể. Kỹ thuật viên môi trường phải tiến hành thí nghiệm Jar-test để xác định liều lượng tối ưu, ví dụ dùng dung dịch NaOH nồng độ 50ppm để nâng pH hoặc cấp bột PAC để thực hiện phản ứng keo tụ tạo bông.

Vì sao cần sục khí tại các bể xử lý nước thải và thực hiện như thế nào?

Công đoạn sục khí có chức năng cung cấp lượng oxy hòa tan cần thiết cho vi sinh vật hiếu khí thực hiện quá trình trao đổi chất sinh hóa oxy hóa các gốc hữu cơ ô nhiễm, đồng thời ngăn ngừa hiện tượng phân hủy yếm khí sinh mùi. Việc sục khí được thực hiện thông qua máy nén khí và mạng lưới đĩa tán khí tinh xếp dưới đáy bể, yêu cầu theo dõi chặt thông số DO ở mức 2-4 mg/L để tránh lãng phí điện năng và bảo vệ bông bùn không bị đánh vỡ.

Những sự cố thường gặp khi thiết kế và sử dụng bể xử lý nước thải là gì?

Vì sao hệ thống bể xử lý nước thải có mùi hôi và cách khắc phục là gì?

Sự cố phát sinh mùi hôi chủ yếu do tải lượng chất hữu cơ vượt quá định mức thiết kế hoặc hệ thống thiết bị sục khí hoạt động kém, dẫn tới hàm lượng BOD tăng cao và bùn bị vi khuẩn yếm khí phân hủy sinh khí H2​S. Người vận hành cần khắc phục bằng cách bật tăng cường thông khí cho bể (lắp thêm máy khuấy trộn), nạo vét bùn dư thường xuyên hơn và châm thêm chế phẩm men vi sinh khử mùi đặc hiệu.

Lý do máy bơm không dẫn nước lên là gì và cách xử lý như thế nào?

Nguyên nhân thiết bị bơm ngưng xả nước thường do cánh quạt bị kẹt vật cản rác thải lớn, hiện tượng “e” khí đường ống hút, chập cháy aptomat do chạy dưới tải hoặc do lắp đặt phao báo mức dính sát thành vách. Cách xử lý yêu cầu vớt sạch rác thải gây nghẽn, xả túi khí trong ống, cố định chặt guồng bơm vào giá đỡ và kích hoạt hệ thống bơm chìm dự phòng để đảm bảo trạm xử lý không bị đình trệ.

Sự cố hệ thống về sinh khối là gì và khắc phục ra sao?

Sự cố sinh khối bao gồm hiện tượng bung bùn nổi váng do dư thừa Nito (khử nitrat tạo khí N2​ đẩy bùn lên) và bùn chết thành cụm mịn chuyển màu nâu thối do môi trường thiếu thức ăn và hụt oxy trầm trọng ($DO<1mg/L$). Khắc phục hiệu quả bằng cách thu gom xả bỏ lượng bùn già, điều chỉnh lại cân bằng dinh dưỡng theo công thức $BOD:N:P=100:5:1$, duy trì pH ở mức 7.0, và tăng cường sục khí DO trong bể vi sinh lập tức.

Công ty xây dựng hệ thống xử lý nước thải công nghiệp – Môi trường Envico 

Công ty công nghệ môi trường Envico là doanh nghiệp uy tín hàng đầu, với hơn 12 năm hoạt động trong lĩnh vực môi trường, đặc biệt là trong lĩnh vực xử lý nước thải. Với tiêu chí hoạt động: “Làm tốt hơn mọi kỳ vọng và cam kết” đội ngũ kỹ sư của Envico luôn nỗ lực không ngừng nghỉ và hoàn thành hàng trăm dự án lớn nhỏ với sản phẩm chất lượng tốt nhất.

Là đối tác của các doanh nghiệp nước ngoài như Đức, Nhật, Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Pháp… Envico may mắn được học hỏi những kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến từ các nước bạn và nâng cao công nghệ sử dụng trong các hệ thống mà công ty xây dựng. Nếu bạn đang tìm kiếm một công ty xử lý nước thải công nghiệp, thì Envico là một lựa chọn không thể bỏ qua.

>>>Xem thêm: Công ty môi trường xử lý nước thải 

Tóm lại, 10 bể xử lý nước thải được trình bày phía trên cung cấp nhiều phương pháp xử lý nước thải hiệu quả. Sự lựa chọn của bể xử lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đặc tính nước thải, lưu lượng nước thải, diện tích mặt bằng và chi phí xây dựng cũng như vận hành. Bằng cách sử dụng công nghệ thích hợp, chúng ta có thể giảm thiểu tác động đến môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tuân thủ các quy định về môi trường.

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ENVICO

Địa chỉ : Lầu 3, Indochina Tower, 4 Nguyễn Đình Chiểu, P. ĐaKao, Quận 1, Tp. HCM Hotline: 0909 794 445 (Mr.Huy)

Điện thoại : (028) 66 797 205

E-mail : admin@envico.vn

Website : Congnghemoitruong.net

Fanpage : Công ty xử lý nước thải công nghiệp – Envico