Xử lý nước thải bệnh viện là gì? Quy chuẩn và công nghệ xử lý mới nhất

Xử lý nước thải bệnh viện hay xử lý nước thải y tế, phòng khám hiện nay là vấn đề cấp bách cần được giải quyết. Bởi trong nước thải bệnh viện chứa nhiều thành phần làm ô nhiễm môi trường. Nghiêm trọng hơn, nó còn gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho con người. Hãy cùng Môi trường Envico tìm hiểu về nước thải bệnh viện cũng như các phương pháp xử lý nhé.

Xử lý nước thải bệnh viện là gì?

Xử lý nước thải bệnh viện là quá trình loại bỏ các tạp chất, hóa chất độc hại và vi sinh vật gây bệnh từ các hoạt động khám chữa bệnh, xét nghiệm và sinh hoạt tại cơ sở y tế. Quá trình này bao gồm các bước xử lý kỹ thuật vật lý, hóa học và sinh học nhằm đảm bảo nước thải xả ra môi trường hoàn toàn sạch, đạt tiêu chuẩn an toàn và không còn nguy cơ lây nhiễm.

Xử lý nước thải bệnh viện tại Envico
Xử lý nước thải bệnh viện tại Envico

Nguồn gốc phát sinh nước thải bệnh viện

Về cơ bản, nước thải bệnh viện sẽ phát sinh từ những nguồn dưới đây:

Nguồn gốc phát sinh
Mô tả
Thành phần ô nhiễm
Sinh hoạt hằng ngày
Từ bệnh nhân, người nuôi bệnh và cán bộ, nhân viên bệnh viện
Cặn bã, chất béo, dầu mỡ, chất rắn lơ lửng (TSS), vi sinh vật thông thường,.
Pha chế, sử dụng thuốc
Nước thải chứa dược phẩm, hóa chất trong quá trình pha thuốc, tiêm truyền
Dư lượng thuốc kháng sinh, phế phẩm thuốc, hợp chất hóa học khó phân hủy,.
Tẩy khuẩn, khử trùng
Sử dụng hóa chất diệt khuẩn tại phòng mổ, phòng xét nghiệm, thiết bị y tế
Các hóa chất khử trùng (như Clo, Javen), dung môi hóa học, chất ăn mòn,.
Giặt là
Nước thải từ giặt chăn, ga, quần áo, khăn lau, đồ dính máu…
Sợi vải, hóa chất tẩy rửa công nghiệp, chất hoạt động bề mặt, mầm bệnh,.
Lau chùi, vệ sinh phòng làm việc
Nước thải từ lau sàn, khử khuẩn phòng làm việc, hành lang,…
Cặn lơ lửng, chất hữu cơ, dung dịch tẩy rửa và sát trùng bề mặt,.
Phòng bệnh nhân và các khu khám chữa bệnh
Nước thải từ rửa tay, rửa thiết bị, vệ sinh trong phòng bệnh
Các mầm bệnh sinh học lây nhiễm, vi khuẩn gây bệnh (Salmonella, Shigella), virus,.
Xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật
Có thể chứa chất phóng xạ, dung môi, hóa chất xét nghiệm, máu,…
Máu, mủ, mô cơ thể, đồng vị phóng xạ, kim loại nặng, dung môi hữu cơ,.

 

Thành phần nước thải bệnh viện đa dạng, phức tạp 
Thành phần nước thải bệnh viện đa dạng, phức tạp

Tại sao cần xử lý nước thải bệnh viện trước khi xả thải?

Việc xử lý là quy trình bắt buộc nhằm đảm bảo dòng thải không tiêu diệt hệ sinh thái tự nhiên và bảo vệ sức khỏe cộng đồng thông qua việc kiểm soát các mối nguy sau:

  • Tác nhân gây bệnh: Nước thải y tế chứa nồng độ vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Shigella), virus và mầm bệnh sinh học cao gấp hàng trăm lần so với nước sinh hoạt bình thường, mang nguy cơ rất lớn gây bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm lây lan qua đường nước.
  • Hoá chất độc hại và dược phẩm tồn dư: Sự hiện diện của dung môi hữu cơ, kim loại nặng (như thủy ngân, chì) và lượng lớn dư lượng thuốc kháng sinh có khả năng tích lũy sinh học, gây độc ức chế hệ sinh thái và làm suy kiệt nồng độ oxy hòa tan trong nước.
  • Chất phóng xạ: Các nguồn thải từ khoa chẩn đoán hình ảnh và y học hạt nhân mang theo đồng vị phóng xạ độc hại, nếu rò rỉ sẽ thẩm thấu phá hủy mạch nước ngầm và gây ra hậu quả lâu dài như dị tật bẩm sinh, ung thư cho con người.

Căn cứ pháp lý mới nhất về quản lý nước thải y tế (Cập nhật 2026)

Để kiểm soát tốt nước thải y tế, các bệnh viện và phòng khám hiện nay cần nắm rõ và tuân thủ các văn bản pháp luật quan trọng sau:

  • Luật Bảo vệ Môi trường số 72/2020/QH14: Đây là bộ luật cơ bản nhất, quy định rõ ràng trách nhiệm và nghĩa vụ phải bảo vệ môi trường của tất cả các tổ chức, cá nhân.
  • Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15 (Mới nhất): Bộ luật này đưa ra các quy định chung về việc làm sao để quản lý, bảo vệ và khai thác hợp lý các nguồn nước tự nhiên.
  • Nghị định số 05/2025/NĐ-CP (Mới nhất): Văn bản này được ban hành để sửa đổi, bổ sung một số điểm của Nghị định 08/2022/NĐ-CP cũ, qua đó hướng dẫn chi tiết cách thực hiện Luật Bảo vệ môi trường vào thực tế.
  • Thông tư số 20/2021/TT-BYT: Đây là hướng dẫn cụ thể của Bộ Y tế về cách phân loại, thu gom và quản lý rác thải, nước thải ngay bên trong khuôn viên của cơ sở y tế.
  • Nghị định 45/2022/NĐ-CP: Văn bản này quy định cụ thể các mức phạt tiền và hình thức xử lý đối với những ai có hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.

Quy định mới nhất về xử lý nước thải bệnh viện hiện nay là gì?

Quy định mới nhất hiện nay yêu cầu các cơ sở y tế phải xử lý nước thải tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2025/BTNMT (ban hành kèm Thông tư 06/2025/TT-BTNMT, áp dụng từ 01/09/2025 để thay thế quy chuẩn cũ QCVN 28:2010/BTNMT).

Theo quy chuẩn này, nước thải y tế phải đạt các giới hạn an toàn kỹ thuật trước khi xả thải tùy thuộc vào phân vùng nguồn tiếp nhận (Cột A, B, C) với các thông số như: pH từ 6-9, 30-80 mg/L, 60-130 mg/L, 30-120 mg/L, và đặc biệt phải kiểm soát chặt chẽ Tổng Coliforms cũng như tuyệt đối không được có các mầm bệnh lây nhiễm.

Lưu ý, các cơ sở đã vận hành trước ngày 01/09/2025 được phép thực hiện lộ trình chuyển tiếp, áp dụng quy chuẩn cũ cho đến hết 31/12/2031 trước khi bắt buộc tuân thủ hoàn toàn QCVN 40:2025/BTNMT.

Hiện nay có những công nghệ xử lý nước thải bệnh viện nào?

Các phương pháp xử lý nước thải bệnh viện phổ biến nhất bao gồm:

Công nghệ màng lọc sinh học MBR (Membrane Bioreator)

Nguyên lý: Kết hợp quá trình phân hủy sinh học bằng bùn hoạt tính hiếu khí với hệ thống màng siêu lọc có kích thước lỗ màng cực nhỏ () để lọc tách trực tiếp vi sinh vật và cặn lơ lửng ra khỏi nước ngay trong bể.

Ưu điểm: Chất lượng nước đầu ra đạt chuẩn cao nhất, giữ lại toàn bộ bùn, tiêu diệt gần như tuyệt đối mầm bệnh lây nhiễm mà không cần dùng nhiều hóa chất khử trùng, đồng thời tiết kiệm 30-50% diện tích trạm xử lý.

Công nghệ AAO (Kỵ khí – Thiếu khí – Hiếu khí)

Nguyên lý: Vận hành dòng thải liên tục qua ba môi trường sinh học Anaerobic (kỵ khí), Anoxic (thiếu khí) và Oxic (hiếu khí) để hệ vi sinh vật phá vỡ các hợp chất hữu cơ phức tạp thành dạng đơn giản.

Ưu điểm: Xử lý triệt để nước thải có độ ô nhiễm tải trọng cao, loại bỏ hoàn toàn các chất dinh dưỡng như nitơ, photpho và giúp chủ đầu tư tiết kiệm chi phí thi công lắp đặt.

Công nghệ MBBR (Moving Bed Biofilm Reactor)

Nguyên lý: Ứng dụng quá trình sinh học hiếu khí kết hợp thả các giá thể vi sinh di động lơ lửng, tạo ra diện tích bề mặt tiếp xúc khổng lồ làm môi trường không gian cho màng sinh học (biofilm) bám dính và phân hủy chất ô nhiễm.

Ưu điểm: Chịu được tải trọng hữu cơ cực cao, rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm diện tích xây dựng bể và rất dễ dàng trong việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống.

Công nghệ SBR (Sequencing Batch Reactor)

Nguyên lý: Thực hiện phản ứng sinh học bùn hoạt tính xử lý nước thải theo từng mẻ liên tục, tích hợp tất cả các quá trình sục khí, phản ứng sinh hóa và lắng tách cặn ngay trong cùng một hệ thống bể duy nhất.

Ưu điểm: Tính linh hoạt cao cho phép điều chỉnh theo nhiều tính chất nước thải, loại bỏ triệt để hàm lượng nitơ, chất rắn lơ lửng và tiết kiệm đáng kể không gian do không cần xây thêm bể lắng riêng.

Quy trình xử lý nước thải bệnh viện

Quy trình xử lý nước thải bệnh viện là một hệ thống các công đoạn liên tiếp bao gồm: thu gom lọc rác thô, ổn định lưu lượng và nồng độ tại bể điều hòa, sau đó phân hủy các chất ô nhiễm hữu cơ, nitơ qua cụm bể sinh học thiếu khí (Anoxic) kết hợp hiếu khí. Cuối cùng, nước thải sẽ được tách bùn tại bể lắng lamella và dẫn sang bể khử trùng bằng chlorine để tiêu diệt triệt để các vi khuẩn, virus và mầm bệnh trước khi xả ra ngoài môi trường.

Tùy theo đặc điểm của nguồn nước thải và yêu cầu chất lượng đầu ra, chúng tôi sẽ thiết kế quy trình xử lý phù hợp. Dưới đây là sơ đồ công nghệ xử lý nước thải bệnh viện đang được áp dụng phổ biến

Quy trình xử lý nước thải bệnh viện đạt chuẩn
Quy trình xử lý nước thải bệnh viện đạt chuẩn

Một số câu hỏi thường gặp về xử lý nước thải bệnh viện

Trong quá trình tư vấn giải pháp xử lý nước thải bệnh viện, Envico nhận được nhiều câu hỏi từ khách hàng. Dưới đây là những thắc mắc phổ biến được chúng tôi tổng hợp để quý khách tiện tham khảo.

Chi phí xử lý nước thải bệnh viện?

Chi phí xử lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

  • Quy mô bệnh viện (số giường bệnh, công suất xử lý),…
  • Tính chất nước thải đầu vào (có nhiễm vi sinh, dược chất, kim loại nặng,…)
  • Tiêu chuẩn đầu ra yêu cầu (theo QCVN 40:2025/BTNMT,…)
  • Mức độ tự động hóa của hệ thống
  • Công nghệ xử lý áp dụng (sinh học, hóa lý,…)

Chi phí xử lý nước thải có thể dao động từ vài trăm triệu đến vài tỷ đồng, tùy thuộc vào quy mô, công suất và tính chất nước thải thực tế. Để xác định chi phí chính xác, cần tiến hành khảo sát hiện trạng, phân tích mẫu nước thải đầu vào và xem xét yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng công trình. 

Tầm quan trọng của xử lý nước thải bệnh viện? 

Xử lý nước thải bệnh viện đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Nước thải từ bệnh viện chứa nhiều mầm bệnh, hóa chất độc hại, dược phẩm tồn dư và các chất ô nhiễm khó phân hủy, nếu không được xử lý triệt để có thể gây lây lan dịch bệnh, ô nhiễm nguồn nước mặt, nước ngầm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật, mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của cơ sở y tế trong việc bảo vệ cộng đồng và phát triển bền vững.

Lưu ý khi lựa chọn đơn vị xử lý nước thải bệnh viện

Dưới đây là các lưu ý doanh nghiệp có thể tham khảo khi lựa chọn đơn vị thiết kế, thi công hệ thống. Nếu có các thắc mắc khác, vui lòng liên hệ với Envico để được tư vấn miễn phí: 

  • Kinh nghiệm thực tế: Đã từng thực hiện các dự án xử lý nước thải bệnh viện. Am hiểu quy chuẩn, quy định về môi trường và y tế.
  • Chính sách bảo hành, bảo trì cụ thể: Có cam kết bảo hành sau lắp đặt, hỗ trợ kỹ thuật định kỳ và cung cấp linh kiện thay thế chính hãng khi cần thiết.
  • Thiết kế đúng công suất: Đáp ứng đúng lưu lượng nước thải thực tế của bệnh viện theo số lượng giường bệnh và nhu cầu vận hành.
  • Công nghệ xử lý phù hợp: Sử dụng công nghệ phù hợp với đặc thù nước thải y tế, chứa chất hữu cơ, vi khuẩn, virus, hóa chất, dược phẩm tồn dư,…
  • Chi phí hợp lý, minh bạch: Báo giá chi tiết từng hạng mục, không phát sinh chi phí ẩn. Đảm bảo hiệu quả vận hành và tối ưu ngân sách đầu tư.
  • Tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật chuyên nghiệp: Có đội ngũ kỹ sư, chuyên viên tư vấn giàu kinh nghiệm, hỗ trợ từ khâu khảo sát, thiết kế đến lắp đặt và bàn giao hệ thống.

Xử lý nước thải bệnh viện là yêu cầu bắt buộc nhằm loại bỏ các thành phần ô nhiễm như chất hữu cơ, vi sinh vật gây bệnh và hóa chất tồn dư, qua đó đảm bảo nguồn thải đạt quy chuẩn môi trường trước khi xả ra ngoài. Việc triển khai hệ thống xử lý đạt chuẩn giúp kiểm soát rủi ro lây nhiễm, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và duy trì hoạt động ổn định, an toàn cho cơ sở y tế. 

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ENVICO

Địa chỉ: Lầu 3, Indochina Tower, 4 Nguyễn Đình Chiểu, P. ĐaKao, Quận 1, Tp. HCM

Hotline: 0909 794 445 (Mr.Huy)

Điện thoại: (028) 66 797 205

E-mail: admin@envico.vn

Website: Congnghemoitruong.net 

Fanpage : Công ty xử lý nước thải – Envico

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0909 79 44 45
Liên hệ