Xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai: Quy trình chuẩn

 

Nước cấp cho sản xuất nước đóng chai cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào? Nguồn nước đầu vào phải trải qua quy trình xử lý nghiêm ngặt — từ xử lý sơ bộ, lọc tinh bằng màng RO đến khử trùng bằng UV, Ozone — để loại bỏ tạp chất, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại trước khi chiết rót.

Nước cấp đầu vào cần đạt QCVN 01-1:2024/BYT, trong khi nước thành phẩm phải đáp ứng QCVN 6-1:2010/BYT. Cùng Envico tìm hiểu chi tiết quy trình, công nghệ và tiêu chí lựa chọn đơn vị xử lý nước cấp uy tín trong bài viết dưới đây.

Xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai là gì?

Xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai là tập hợp các công đoạn cơ học và hóa lý nhằm loại bỏ cặn thô, sắt, mangan, vi khuẩn và các thành phần không đạt chuẩn ra khỏi nguồn nước đầu vào. Nguồn nước đầu vào cho quá trình này thường là nước ngầm, nước máy hoặc nước mặt, tùy theo quy mô và vị trí đặt nhà máy. Sau khi hoàn tất xử lý nước cấp, nước đạt độ tinh khiết cần thiết mới được đưa sang công đoạn chiết rót và đóng gói.

Nước đóng chai phải đạt quy chuẩn QCVN 6-1:2010/BYT — quy chuẩn dành riêng cho sản phẩm nước dùng để uống trực tiếp — trong khi nước cấp đầu vào chỉ cần đạt quy chuẩn QCVN 01-1:2024/BYT về nước sạch sinh hoạt. Đây là 2 quy chuẩn có phạm vi và mục đích áp dụng khác nhau, vì vậy xử lý nước cấp cho sản xuất nước đóng chai đòi hỏi thêm các công đoạn lọc tinh và khử trùng chuyên sâu.

Vai trò của xử lý nước cấp trong sản xuất nước đóng chai

Xử lý nước cấp giữ vai trò quyết định độ tinh khiết và độ an toàn của sản phẩm nước đóng chai. Quá trình này đảm nhận các nhiệm vụ chính sau trong dây chuyền sản xuất:

  • Loại bỏ tạp chất và kim loại nặng: tách cặn lơ lửng, sắt, mangan, asen ra khỏi nguồn nước thô.
  • Tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh: loại bỏ vi khuẩn và virus, ngăn ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm cho người tiêu dùng.
  • Ổn định các chỉ tiêu hóa lý: điều chỉnh độ pH và độ cứng của nước, qua đó bảo vệ tuổi thọ của thiết bị lọc phía sau.

Nguồn nước cấp dùng trong sản xuất nước đóng chai

Nguồn nước cấp dùng trong sản xuất nước đóng chai gồm 3 loại chính: nước ngầm, nước máy và nước mặt. Nước ngầm khai thác từ giếng khoan có chất lượng tương đối ổn định nhưng thường chứa hàm lượng sắt, mangan cao, cần qua công đoạn khử sắt và khử mangan trước khi lọc tinh. Nước máy lấy từ hệ thống cấp nước đô thị đã qua xử lý cơ bản, thường được các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ lựa chọn. Nước mặt lấy từ sông, hồ, có độ đục cao và chất lượng biến động theo mùa, đòi hỏi hệ thống xử lý sơ bộ phức tạp hơn.

Trước khi lựa chọn nguồn nước, doanh nghiệp cần thực hiện xét nghiệm chỉ tiêu lý hóa và vi sinh, làm cơ sở thiết kế công nghệ xử lý phù hợp.

Tiêu chuẩn chất lượng nước cấp và nước thành phẩm sản xuất nước đóng chai

Tiêu chuẩn chất lượng nước cấp và nước thành phẩm sản xuất nước đóng chai tại Việt Nam được quy định tại 2 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng biệt do Bộ Y tế ban hành, áp dụng cho 2 giai đoạn khác nhau của dây chuyền sản xuất.

Quy chuẩn xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai, nước đá
Quy chuẩn xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai, nước đá

Quy chuẩn nước cấp đầu vào QCVN 01-1:2024/BYT

Quy chuẩn nước cấp đầu vào cho sản xuất nước đóng chai hiện nay là QCVN 01-1:2024/BYT, quy định chất lượng nước sạch dùng cho mục đích sinh hoạt. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư 52/2024/TT-BYT ngày 31/12/2024 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, thay thế cho quy chuẩn QCVN 01-1:2018/BYT trước đó.

Nước cấp đầu vào trước khi đưa vào xử lý chuyên sâu phải đáp ứng đầy đủ các ngưỡng giới hạn của quy chuẩn này. Đây là điều kiện bắt buộc trước khi doanh nghiệp tiến hành các công đoạn lọc tinh và khử trùng phía sau.

Quy chuẩn nước thành phẩm đóng chai QCVN 6-1:2010/BYT

Quy chuẩn nước thành phẩm đóng chai áp dụng tại Việt Nam là QCVN 6-1:2010/BYT, quy định các chỉ tiêu an toàn thực phẩm đối với nước khoáng thiên nhiên đóng chai và nước uống đóng chai. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư 34/2010/TT-BYT ngày 02/06/2010 và hiện vẫn là quy chuẩn hiện hành, chưa có văn bản thay thế tính đến thời điểm hiện tại.

Sau khi hoàn tất toàn bộ quy trình xử lý, lọc tinh, khử trùng và chiết rót, nước thành phẩm phải đạt quy chuẩn này mới được phép lưu hành trên thị trường. Doanh nghiệp sản xuất nước đóng chai bắt buộc thực hiện kiểm nghiệm định kỳ theo cả 2 quy chuẩn nêu trên để duy trì giấy phép sản xuất và công bố hợp quy sản phẩm.

Quy trình xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai gồm những công đoạn nào?

Quy trình xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai thường gồm 3 công đoạn chính: xử lý sơ bộ, lọc tinh bằng công nghệ thẩm thấu ngược và khử trùng trước khi chiết rót.

Sơ đồ quy trình xử lý nước cấp đóng chai, nước đá 
Quy trình xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai, nước đá đạt chuẩn

Xử lý sơ bộ: khử sắt, khử mangan và làm mềm nước

Xử lý sơ bộ là công đoạn loại bỏ cặn thô, sắt, mangan và điều chỉnh độ cứng trong nước trước khi đưa vào hệ thống lọc tinh. Công đoạn này thường gồm 3 bước: lắng lọc để loại bỏ cặn lơ lửng kích thước lớn, oxy hóa và lọc áp lực để khử sắt và khử mangan, và làm mềm nước bằng vật liệu trao đổi ion để giảm độ cứng. Nếu bỏ qua công đoạn này, cặn sắt và mangan sẽ tích tụ nhanh trên bề mặt màng lọc tinh phía sau, làm giảm hiệu suất và tuổi thọ của hệ thống.

Lọc tinh bằng màng RO

Lọc tinh bằng màng RO là công đoạn tách các ion kim loại, vi khuẩn và tạp chất hòa tan còn sót lại sau xử lý sơ bộ, sử dụng công nghệ thẩm thấu ngược (Reverse Osmosis). Nước được bơm qua màng bán thấm dưới áp suất cao lớn hơn áp suất thẩm thấu tự nhiên, giữ lại các ion kim loại, vi khuẩn và tạp chất hòa tan mà các phương pháp lọc thông thường không loại bỏ được, trong khi phần lớn phân tử nước đi qua màng.

Khử trùng bằng UV và Ozone

Khử trùng là công đoạn tiêu diệt vi khuẩn và virus còn sót lại trong nước, thực hiện sau công đoạn lọc tinh RO bằng tia cực tím kết hợp Ozone. Đèn UV phát ra bức xạ cực tím phá hủy cấu trúc ADN của vi sinh vật, tiêu diệt vi khuẩn mà không làm thay đổi thành phần hóa học của nước. Ozone có tính oxy hóa mạnh hơn clo, vừa tiêu diệt vi khuẩn vừa khử mùi trong nước.

Kiểm soát chất lượng nước thành phẩm trước khi chiết rót

Kiểm soát chất lượng nước thành phẩm là công đoạn cuối cùng nhằm xác nhận nước đạt đủ điều kiện trước khi đưa vào máy chiết rót. Bộ phận kiểm soát chất lượng lấy mẫu kiểm tra các chỉ tiêu hóa lý và vi sinh theo quy chuẩn QCVN 6-1:2010/BYT. Chỉ khi các chỉ tiêu này đạt yêu cầu, nước mới được chuyển sang công đoạn chiết rót và đóng nắp tự động trong môi trường kín, vô trùng.

Nên chọn công nghệ xử lý nước cấp nào cho nhà máy nước đóng chai?

Việc lựa chọn công nghệ xử lý nước cấp phụ thuộc vào chất lượng nguồn nước thô, công suất thiết kế của nhà máy và ngân sách đầu tư. Hai công nghệ lọc màng phổ biến nhất hiện nay là thẩm thấu ngược ROsiêu lọc UF, mỗi công nghệ phù hợp với một nhóm nguồn nước và mục tiêu sản phẩm khác nhau.

Tiêu chí

Công nghệ RO (thẩm thấu ngược)

Công nghệ UF (siêu lọc)

Cơ chế lọc

Thẩm thấu ngược qua màng bán thấm dưới áp suất cao

Lọc qua màng có lỗ xốp dưới áp suất thấp hơn

Khả năng loại khoáng

Loại bỏ hầu hết ion hòa tan trong nước

Giữ lại phần lớn khoáng chất tự nhiên

Áp suất vận hành

Cao, cần bơm cao áp chuyên dụng

Thấp hơn đáng kể so với RO

Nguồn nước phù hợp

Nước có độ cứng cao, nhiều tạp chất hòa tan

Nước nguồn tương đối sạch, cần giữ khoáng

Chi phí đầu tư ban đầu

Cao hơn

Thấp hơn

Công nghệ RO phù hợp với nguồn nước có độ cứng và hàm lượng ion hòa tan cao, trong khi công nghệ UF chỉ phù hợp khi nguồn nước thô đã đạt chất lượng tốt và doanh nghiệp muốn giữ lại khoáng chất tự nhiên trong sản phẩm.

Chi phí đầu tư hệ thống xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai phụ thuộc vào yếu tố nào?

Chi phí đầu tư hệ thống xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai phụ thuộc vào công suất thiết kế, chất lượng nguồn nước thô, công nghệ lọc lựa chọn và vật liệu chế tạo thiết bị.

  • Công suất thiết kế: hệ thống công suất càng lớn, chi phí trên mỗi mét khối nước xử lý càng giảm nhờ hiệu quả quy mô.
  • Chất lượng nguồn nước thô: nước có hàm lượng sắt, mangan hoặc độ cứng cao đòi hỏi thêm thiết bị xử lý sơ bộ, làm tăng tổng vốn đầu tư ban đầu.
  • Công nghệ lọc lựa chọn: hệ thống dùng màng RO có chi phí đầu tư cao hơn hệ thống dùng màng UF, nhưng xử lý được nhiều loại tạp chất hơn.
  • Vật liệu chế tạo thiết bị: đường ống và bồn chứa bằng inox có chi phí cao hơn vật liệu nhựa composite, nhưng đảm bảo độ bền và an toàn vệ sinh thực phẩm lâu dài.

Ngoài chi phí đầu tư ban đầu, doanh nghiệp cần tính toán thêm chi phí vận hành hàng tháng gồm điện năng tiêu thụ, hóa chất xử lý và chi phí thay thế vật tư tiêu hao.

Lưu ý khi lựa chọn hệ thống xử lý nước cấp cho nhà máy đóng chai

Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ các yếu tố sau trước khi đầu tư hệ thống xử lý nước cấp:

  • Xét nghiệm nguồn nước trước khi thiết kế: cần phân tích đầy đủ chỉ tiêu lý hóa và vi sinh của nguồn nước thô, tránh đầu tư dư thừa hoặc thiếu công đoạn cần thiết.
  • Công suất phù hợp với kế hoạch mở rộng: hệ thống nên có khả năng nâng công suất khi nhà máy tăng sản lượng.
  • Chi phí vận hành và bảo trì lâu dài: bao gồm chi phí thay thế màng lọc, lõi lọc và điện năng tiêu thụ hàng tháng, cần được tính toán ngay từ giai đoạn lập dự án.
  • Khả năng đáp ứng quy chuẩn ổn định: hệ thống phải tạo ra nước thành phẩm đạt QCVN 6-1:2010/BYT một cách ổn định trong suốt quá trình vận hành, không chỉ trong lần kiểm nghiệm đầu tiên.
Màng RO cần vệ sinh định kỳ và thay mới sau thời gian dài sử dụng 
Màng RO cần vệ sinh định kỳ và thay mới sau thời gian dài sử dụng

Doanh nghiệp cũng cần duy trì lịch bảo trì định kỳ cho toàn bộ hệ thống theo khuyến nghị của nhà sản xuất thiết bị, vì chu kỳ thay thế vật tư thực tế phụ thuộc vào chất lượng nguồn nước và tần suất vận hành của từng nhà máy.

Công ty xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai và nước đá

Envico là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và thi công hệ thống xử lý nước cấp cho sản xuất nước uống đóng chai và nước đá dùng liền, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật theo QCVN 6-1:2010/BYT.

Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm cùng giải pháp công nghệ hiện đại (lọc cơ học, trao đổi ion, RO, UV/Ozone, EDI…), Envico cam kết cung cấp hệ thống xử lý tối ưu, vận hành ổn định, tạo ra nguồn nước tinh khiết, an toàn, phù hợp với nhu cầu sản xuất của từng doanh nghiệp.

Envico – Làm tốt hơn mọi kỳ vọng và cam kết, gọi ngay cho chúng tôi để được hỗ trợ nhé!

Kết luận

Xử lý nước cấp sản xuất nước đóng chai và nước đá là yếu tố quyết định đến sức khỏe người tiêu dùng cũng như uy tín của doanh nghiệp. Hệ thống xử lý đạt chuẩn giúp tránh được các rủi ro, duy trì chất lượng nước ổn định và tạo lợi thế cạnh tranh. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần giải pháp phù hợp và tối ưu chi phí, hãy liên hệ ngay với Envico để được tư vấn chi tiết nhé!

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ENVICO

Địa chỉ: Lầu 3, Indochina Tower, 4 Nguyễn Đình Chiểu, P. ĐaKao, Quận 1, Tp. HCM

Hotline: 0909 794 445 (Mr.Huy)

Điện thoại: (028) 66 797 205

E-mail: admin@envico.vn

Website: Congnghemoitruong.net

Fanpage : Công nghệ Môi trường Envico

 

 

0909 79 44 45
Liên hệ