Quan trắc nước thải tự động trong xử lý nước thải

Quan trắc nước thải định kỳ từ 3 đến 6 tháng/ lần áp dụng cho đối tượng nào?

• Các cụm kinh doanh, dịch vụ, cụm công nghiệp xả nước thải trong môi trường 
• Dự án đầu tư xả lưu lượng nước thải lớn từ 500m3/ ngày trở lên ra bên ngoài.

Về thông số quan trắc, các đối tượng thuộc quy định nêu trên cần phải căn cứ vào quy chuẩn sản xuất và loại hình hoạt động của doanh nghiệp để xác định được con số tiêu chuẩn sau cùng. Song song đó, bạn còn phải dựa vào loại nguyên liệu tiêu thụ, công nghệ sản xuất và xử lý nước thải được ứng dụng để đáp ứng đúng thông số yêu cầu.

Thời hạn hoàn thành việc lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động là khi nào?

• Đối với các cơ sở đã hoạt động: Chậm nhất vào ngày 31/12/2024, các cơ sở thuộc diện bắt buộc đã phải hoàn thành lắp đặt hệ thống (bao gồm máy lấy mẫu tự động và camera) và kết nối truyền số liệu về cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.
• Đối với các dự án đầu tư mới: Kể từ ngày 01/01/2025, mọi dự án thuộc diện áp dụng bắt buộc phải hoàn thiện hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục trước khi bước vào giai đoạn vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải.

Vì sao doanh nghiệp nên lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động?

Quan trắc nước thải tự động, liên tục không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn là giải pháp quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành, cụ thể như sau:

• Thứ nhất: Đảm bảo tính hợp pháp trong hoạt động xả thải bằng cách cung cấp dữ liệu đo đạc liên tục, giúp chủ đầu tư tránh bị áp dụng khung hình phạt hành chính nghiêm khắc từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với tổ chức do lỗi không trang bị thiết bị quan trắc theo Điều 16 Nghị định 45/2022/NĐ-CP.
• Thứ hai: Chức năng đo lường thời gian thực giúp phát hiện khẩn cấp sự gia tăng nồng độ của các chất ô nhiễm đặc thù như COD hoặc Amoni vượt mức an toàn cho phép, qua đó hỗ trợ bộ phận vận hành triển khai ngay các biện pháp ứng phó nhằm cô lập dòng xả chứa độc tính trước khi phát tán ra nguồn tiếp nhận.
• Thứ ba: Thông qua các chỉ số chất lượng nước cập nhật liên tục, đội ngũ kỹ sư có cơ sở kỹ thuật chính xác để hiệu chỉnh liều lượng hóa chất châm vào các bể phản ứng sinh hóa, qua đó cắt giảm hao hụt vật tư và tiết kiệm tối đa điện năng cho toàn bộ trạm xử lý.

Quan trắc nước thải tự động mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?

Việc trang bị trạm đo lường tự động giúp các cơ sở công nghiệp chuyển đổi mô hình kiểm soát môi trường từ thụ động sang chủ động, mang lại những giá trị cốt lõi sau:

• Tối ưu hóa ngân sách vận hành: Chủ cơ sở xả thải được miễn thực hiện thủ tục lấy mẫu quan trắc nước thải định kỳ thủ công đối với các thông số ô nhiễm đã được thiết bị đo đạc tự động đánh giá đạt quy chuẩn.
• Nâng cấp năng lực giám sát kỹ thuật: Dữ liệu thông số hóa lý được cập nhật liên tục lên phần mềm quản lý, hỗ trợ bộ phận kỹ thuật kiểm soát toàn diện trạng thái xả thải từ xa mà không cần bố trí nhân sự túc trực liên tục tại trạm.
• Nâng cao hình ảnh thương hiệu: Hệ thống tự động tạo ra hồ sơ xả thải minh bạch, minh chứng cho cam kết bảo vệ môi trường của doanh nghiệp nhằm dễ dàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ đối tác khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Báo cáo dữ liệu dễ dàng: Thiết bị Datalogger tự động lưu trữ liên tục các thông số môi trường trong tối thiểu 60 ngày gần nhất, giúp doanh nghiệp dễ dàng trích xuất báo cáo định kỳ và cung cấp chứng cứ kỹ thuật hợp lệ cho các đợt thanh tra chuyên ngành.

Quy trình hoạt động của hệ thống quan trắc nước thải tự động 

1. Nước thải sau xử lý: Nguồn nước thải từ nhà máy sau khi đi qua quy trình xử lý sẽ được dẫn về điểm xả thải tập trung, nơi bắt buộc toàn bộ lưu lượng phải chạy qua trạm quan trắc tự động trước khi thoát ra môi trường tiếp nhận bên ngoài.
2. Bể chứa & lưu lượng kế: Dòng nước thải được đưa vào các bể chứa hoặc hố ga trung gian nhằm duy trì sự ổn định của áp lực thủy lực. Tại vị trí này, thiết bị lưu lượng kế sẽ tiến hành đo đạc liên tục lưu lượng xả (tính bằng đơn vị m³/h), cung cấp chuỗi dữ liệu cơ sở rất quan trọng để tính toán tổng tải lượng ô nhiễm.
3. Hệ thống bơm và dẫn mẫu: Các máy bơm chuyên dụng sẽ trực tiếp luân chuyển mẫu nước thải từ bể chứa đi qua các đầu dò cảm biến online và cụm thiết bị phân tích hiện trường.
4. Bộ phân tích tự động: Cụm thiết bị phân tích đảm nhiệm việc đo lường liên tục các thông số đặc trưng cốt lõi của nước thải như nhiệt độ, pH, DO, COD, TSS, Amoni, Nitơ, Photpho. Sau quá trình phân tích, kết quả đo đạc sẽ được hệ thống xử lý để phát ra tín hiệu điện truyền tải.
5. Truền dữ liệu: Thông tin từ các bộ phân tích sẽ được đồng bộ gửi về thiết bị thu nhận (Data Logger) hoặc hệ thống máy tính điều hành trung tâm. Từ trạm kiểm soát này, hệ thống sẽ sử dụng hạ tầng viễn thông internet không dây (như mạng 3G/4G/GPRS) để truyền tải số liệu liên tục đến Sở Tài nguyên và Môi trường theo đúng quy chuẩn pháp lý hiện hành.
6. Hệ thống lấy mẫu tự động: Bất cứ khi nào phát hiện bất kỳ thông số phân tích nào vượt ngưỡng quy chuẩn cho phép, bộ điều khiển sẽ tự động kích hoạt tính năng bơm lấy mẫu thực tế và lưu giữ vào tủ bảo quản ở nhiệt độ chuẩn nhằm phục vụ công tác thanh kiểm tra, đối chứng pháp lý.
7. Cơ quan quản lý: Sở Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận luồng dữ liệu quan trắc 24/7 theo thời gian thực, qua đó giám sát chặt chẽ tình trạng xả thải của doanh nghiệp để bảo đảm tính tuân thủ tuyệt đối các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN).

Khoảng cách từ trạm quan trắc đến vị trí lấy mẫu quy định là bao xa?

Pháp luật hiện hành không ấn định một khoảng cách cụ thể bằng số mét đối với đường ống lấy mẫu, tuy nhiên đường ống bơm trích hút mẫu từ kênh xả lên hệ thống phân tích cần được thiết kế tối ưu với chiều dài ngắn nhất có thể. Điều này giúp máy bơm hoạt động ổn định, tránh tắc nghẽn và đảm bảo thời gian lưu mẫu trong đường ống không làm biến đổi tính chất lý hóa ban đầu của nước thải. Vị trí đặt điểm lấy mẫu phải là vị trí xả thải cuối cùng của hệ thống xử lý trước khi nước thải đi vào môi trường tự nhiên.