Hotline: 
Email: 
Nhà máy xử lý nước thải là nơi để xử lý nước thải trước khi xả thải ra môi trường. Do đó, phải lựa chọn vị trí đặt nhà máy cho phù hợp. Hơn nữa, còn phải kiểm tra định kì, bảo trì bảo dưỡng để đạt được kết quả tốt nhất.
Bài viết này, Môi trường Envico sẽ chia sẻ vai trò của nhà máy xử lý nước thải. Cũng như những điều về nhà máy xử lý nước thải hiện nay.
Khái niệm về nhà máy xử lý nước thải
Nhà máy xử lý nước thải là một cơ sở hạ tầng công nghiệp hoặc dân dụng được thiết kế để xử lý nước thải từ các nguồn khác nhau. Như các nhà máy sản xuất, khu dân cư, bệnh viện, trường học và nhà ga tàu hỏa.
Các nhà máy này sử dụng các quy trình và công nghệ khác nhau. Để loại bỏ các chất độc hại và chất ô nhiễm khác khỏi nước thải trước khi thải nó trở lại môi trường. Các phương pháp xử lý thường bao gồm các quá trình sinh học, hóa học và vật lý.
Mục đích của nhà máy xử lý là bảo vệ môi trường và sức khỏe của con người. Bằng cách giảm thiểu tác động tiêu cực của nước thải đến môi trường.
Hình 1 : Nhà máy xử lý nước thải cao su
Tổng quan về hoạt động của các nhà máy xử lý nước thải hiện nay
Hoạt động của một nhà máy xử lý nước thải phụ thuộc rất lớn vào hệ thống máy móc và công nghệ bên trong. Mục tiêu của nhà máy không chỉ là lọc sạch nước để dùng lại, mà còn là tận dụng rác thải. Cụ thể, thay vì vứt bỏ, các chất thải như bùn cặn hay xác vi sinh vật dư thừa sẽ được thu gom, ủ thành phân bón hữu cơ để cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng trong nông nghiệp.
Tuy nhiên, theo số liệu từ Bộ Xây dựng, dù cả nước hiện có khoảng 40 nhà máy xử lý nước thải đô thị nhưng tình trạng xả nước bẩn vẫn diễn ra như chưa hề có hệ thống xử lý. Thống kê cho thấy chỉ chưa đến 13% lượng nước thải đô thị được làm sạch đạt chuẩn. Lấy ví dụ ngay tại Thủ đô Hà Nội, hiện có 6 nhà máy xử lý nước thải đang hoạt động gồm: Yên Sở (200.000 m3/ ngày đêm), Bắc Thăng Long – Vân Trì (42.000 m3/ ngày đêm), Hồ Tây (15.000 m3/ ngày đêm), Bảy Mẫu (13.300 m3/ ngày đêm), Kim Liên (3.700 m3/ ngày đêm) và Trúc Bạch (2.300 m3/ ngày đêm). Mặc dù tổng công suất lên tới gần 280.000 m3, thế nhưng vẫn có đến 78% lượng nước thải của thành phố bị xả thẳng ra môi trường.
Trên phạm vi cả nước, tình hình cũng rất đáng lo ngại: có khoảng 75% lượng nước thải tại các khu công nghiệp, cùng với 125.000 m3 nước thải từ làng nghề, cơ sở y tế và 3 triệu m3 nước thải ở các đô thị vẫn chưa được xử lý. Điều này cho thấy số lượng các nhà máy xử lý nước thải hiện nay là quá ít, không gánh nổi lượng nước xả khổng lồ từ người dân và các nhà máy sản xuất. Do đó, giải pháp cấp bách hiện nay là phải lắp đặt thêm các hệ thống xử lý nhỏ gọn để kiểm soát ô nhiễm ngay tại nguồn (nguồn ở đây chính là điểm phát sinh nước thải trực tiếp từ các hộ gia đình, khu dân cư, hoặc các cơ sở sản xuất, dịch vụ nhỏ lẻ chưa có đường ống cống nối về các nhà máy xử lý tập trung).
Vai trò của nhà máy xử lý nước thải là gì?
Hình 2 : Vai trò của nhà máy xử lý
Nhà máy xử lý nước thải là nơi có nhiệm vụ xử lý toàn bộ các loại nước thải khác nhau. Nơi đây sẽ đảm nhiệm việc xử lý tự động hóa bởi các kỹ sư của công ty. Từ đó, cho ra lượng nước được xử lý đúng quy chuẩn.
Một số vai trò của nhà máy xử lý nước thải là :
Xử lý nước thải
- Lọc bỏ rác thô, cặn bẩn, dầu mỡ và dùng vi sinh vật để “ăn” các chất thải hữu cơ (phân, thức ăn thừa).
- Làm giảm nồng độ các chất ô nhiễm độc hại (như BOD, COD, Nitơ, Phốt pho) để nước đạt tiêu chuẩn xả thải theo quy định của nhà nước (ví dụ: QCVN 40:2025/BTNMT với nước thải công nghiệp và QCVN 14:2025/BTNMT với nước thải sinh hoạt).
Bảo vệ môi trường
- Ngăn chặn nước bẩn mang theo hóa chất, kim loại nặng xả thẳng ra sông ngòi, ao hồ, biển.
- Việc lọc sạch Nitơ và Phốt pho giúp sông hồ không bị rêu tảo mọc kín mặt nước, tránh tình trạng cá và sinh vật dưới nước bị chết ngạt do thiếu oxy.
Bảo vệ sức khỏe công cộng
- Sử dụng hóa chất hoặc tia UV để tiêu diệt các loại vi khuẩn, virus truyền bệnh nguy hiểm (như vi khuẩn tả, thương hàn) lây lan qua đường nước.
- Lọc bỏ kim loại nặng (chì, thủy ngân), ngăn chặn chất độc ngấm vào đất và đi vào chuỗi thức ăn của con người.
Tái sử dụng tài nguyên
- Trong nông nghiệp: Nước sau khi lọc sạch có thể dùng để tưới cây vì vẫn còn giữ lại các chất tốt cho đất. Bùn cặn vớt ra từ nước thải sẽ được ủ khô để làm phân bón hữu cơ.
- Trong công nghiệp: Các nhà máy có thể dùng lại nước này để rửa máy móc hoặc làm mát hệ thống lò hơi, giúp tiết kiệm rất nhiều tiền mua nước sạch.
- Trong đô thị và năng lượng: Nước xử lý xong có thể dùng tưới cây công viên, rửa đường phố. Đặc biệt, quá trình ủ kín bùn thải sẽ sinh ra khí Biogas, loại khí này có thể dùng để chạy máy phát điện cung cấp điện cho chính nhà máy xử lý.
Có thể bạn quan tâm : Hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt
Quy trình xử lý nước thải trong nhà máy
Thông thường, một quy trình xử lý nước thải có 3 giai đoạn chính là xử lý sơ bộ, xử lý sinh học và xử lý nâng cao. Mỗi giai đoạn sẽ đi qua các bộ phân, bể xử lý khác nhau. Nhằm loại bỏ các tạp chất, các vi khuẩn virus có trong nước thải.
Hệ thống xử lý tiền xử lý
Đây là phần của nhà máy nơi nước thải được chuẩn bị và xử lý trước khi đi vào các giai đoạn xử lý chính. Hệ thống này bao gồm các thành phần như bể chứa nước thải, bể định lượng, cơ chế lọc thô, bể kết tủa, hệ thống xử lý cặn bùn và hệ thống xử lý hóa chất.
Xử lý sinh học
Là giai đoạn chính trong quá trình xử lý nước thải. Trong đó các vi khuẩn và các hệ thống sinh học khác được sử dụng để phân hủy chất hữu cơ và loại bỏ các chất ô nhiễm từ nước thải. Hai hệ thống xử lý sinh học phổ biến là quá trình bùn hoạt tính (activated sludge process) và hệ thống bùn hoạt tính được gắn kết (attached growth system) như hệ thống bùn hoạt tính xoay trục (rotating biological contactor – RBC) hoặc hệ thống bùn hoạt tính bề mặt (trickling filter system).
Xử lý hóa học
Trong hệ thống này, các chất hóa học được sử dụng để xử lý nước thải và loại bỏ các chất ô nhiễm còn lại. Các phương pháp hóa học phổ biến bao gồm sử dụng flocculant để kết tụ các chất rắn trong nước thải và sử dụng chất oxy hóa như clo để khử trùng nước thải.
Xử lý cặn bùn
Trong quá trình xử lý nước thải, cặn bùn được tạo ra và cần được xử lý riêng biệt. Hệ thống xử lý cặn bùn bao gồm các quy trình như lắng đọng, xử lý vi sinh và khử nước để làm sạch và xử lý cặn bùn. Các công nghệ xử lý cặn bùn phổ biến bao gồm bể lắng đọng, hệ thống bùn hiếu khí và quá trình xử lý bùn ủ.
Hệ thống khử trùng
Hệ thống này sử dụng các phương pháp như sử dụng chất khử trùng (ví dụ như clo) để tiêu diệt các tác nhân gây bệnh và vi sinh vật có trong nước thải. Quá trình này đảm bảo rằng nước thải đầu ra đạt chuẩn và có thể tái sử dụng lại.
Những công nghệ xử lý nước thải tiên tiến nào đang được áp dụng phổ biến hiện nay?
Các công nghệ dưới đây đang được áp dụng phổ biến tại các nhà máy xử lý nước thải để mang lại hiệu quả lọc nước cao nhất:
Tên Công Nghệ | Đặc điểm hoạt động | Điểm mạnh | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
Công nghệ MBBR | Thả các hạt nhựa nhỏ (giá thể) trôi nổi trong bể để vi sinh vật có chỗ bám vào sinh sống và ăn chất bẩn. | Chịu được lượng nước thải bẩn nhiều, xử lý rất tốt Nitơ, tiết kiệm 30-40% diện tích xây bể. | Bắt buộc phải xây thêm bể lắng cặn ở phía sau để gom bùn già rớt ra. Hạt nhựa dùng lâu ngày dễ bị vỡ. |
Công nghệ AAO | Cho nước thải chảy liên tục qua 3 môi trường: không có oxy (Kỵ khí) – thiếu oxy (Thiếu khí) – có sục oxy (Hiếu khí). | Khử sạch cùng lúc cả chất bẩn hữu cơ, Nitơ và Phốt pho, chi phí tiền điện chạy máy rất thấp. | Cần khu đất rất rộng để xây 3 bể liên tiếp, cách vận hành máy móc khá phức tạp. |
Công nghệ SBR | Xử lý nước theo từng mẻ. Toàn bộ 5 bước (Bơm nước vào, Sục khí, Lắng cặn, Rút nước trong, Chờ mẻ mới) đều làm chung trong 1 bể duy nhất. | Giảm được nhiều tiền do không cần xây thêm bể lắng cặn ở ngoài và không cần lắp nhiều đường ống bơm. | Bắt buộc phải dùng hệ thống máy tính điều khiển tự động rất chính xác và cần kỹ sư giỏi để theo dõi. |
Công nghệ MBR | Ngâm trực tiếp các tấm màng lọc có lỗ siêu nhỏ (nhỏ hơn 0.1 µm) vào trong bể vi sinh để lọc lấy nước sạch. | Nước sau khi lọc cực kỳ trong (không còn cặn hay vi khuẩn), tiết kiệm tới 50% diện tích đất xây dựng. | Giá tiền mua tấm màng lọc rất đắt, tốn tiền điện bơm hút và phải liên tục dùng hóa chất rửa màng vì rất dễ bị tắc nghẽn. |
Xử lý không qua bể tự hoại | Dùng các máy xử lý nhỏ gọn nguyên khối (như công nghệ Johkasou) đặt thẳng tại chỗ để lọc nước thay vì xây hầm cầu/bể phốt bằng gạch như kiểu cũ. | Máy nhỏ gọn, không tốn diện tích, lọc nước rất sạch, không cần đào cống dài nối về nhà máy lớn. | Giá mua máy lắp đặt ban đầu cho gia đình còn khá cao, cần có thợ chuyên nghiệp đến bảo dưỡng định kỳ. |
Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về nhà máy xử lý nước thải
Nước thải sau khi được nhà máy xử lý thì dùng để làm gì?
Nước thải sau khi qua nhà máy xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn an toàn sẽ được xả ra sông, hồ, biển. Nếu muốn tiết kiệm nguồn nước ngọt tự nhiên, lượng nước tái sinh này có thể dùng vào việc tưới cây nông nghiệp, làm mát máy móc trong xưởng sản xuất, dọn rửa đường phố hoặc bơm vào các hồ nước ở công viên.
Chất thải (bùn) vớt ra từ nước thải có bị vứt bỏ hoàn toàn không?
Không hoàn toàn bị vứt bỏ. Bùn cặn vớt ra chứa rất nhiều chất dinh dưỡng như Nitơ, Phốt pho. Sau khi được máy vắt khô và ủ diệt khuẩn an toàn, bùn này được tận dụng làm phân bón hữu cơ bón cho cây trồng. Ngoài ra, khi ủ bùn trong bồn kín, chúng sẽ sinh ra khí Biogas để đốt chạy máy phát điện, cung cấp điện ngược lại cho nhà máy hoạt động.
Điều gì sẽ xảy ra nếu không có nhà máy xử lý nước thải?
Nếu không có các nhà máy xử lý nước thải, toàn bộ lượng nước bẩn chứa hóa chất độc hại, kim loại nặng và mầm bệnh sẽ chảy thẳng ra môi trường. Hậu quả là sông hồ bị đen ngòm, hôi thối, tôm cá chết hàng loạt do thiếu oxy. Nguy hiểm hơn, nguồn nước bẩn sẽ ngấm vào đất và nước ngầm, làm lây lan các dịch bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy, thương hàn, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của chúng ta.
Dịch vụ thiết kế, thi công, xây dựng nhà máy xử lý nước thải
Hiện nay, có rất nhiều công ty về lĩnh vực môi trường trên khắp cả nước. Và Môi trường Envico là một trong những công ty xử lý nước thải hàng đầu hiện nay. Với hơn 11 năm kinh nghiệm cùng đội ngũ kỹ sư, nhân viên chuyên nghiệp. Đã thực hiện hàng trăm dự án lớn nhỏ trên khắp cả nước.
Việc xây dựng nhà máy xử lý nước thải cần có những quy trình nhất định cũng như đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư chuyên nghiệp. Do đó, khi có nhu cầu thiết kế, xây dựng nhà máy, hệ thống xử lý nước thải. Khách hàng hãy liên hệ ngay với Môi trường Envico để được tư vấn và báo giá sớm nhất nhé.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ENVICO
Địa chỉ: Lầu 3, Indochina Tower, 4 Nguyễn Đình Chiểu, P. ĐaKao, Quận 1, Tp. HCM
Hotline: 0909 794 445 (Mr.Huy)
Điện thoại: (028) 66 797 205
E-mail: admin@envico.vn
Website: Congnghemoitruong.net
Fanpage : Môi trường Envico
