Xử lý nước cấp giải quyết vấn đề gì khi nguồn nước thô như nước giếng, sông hoặc hồ thường chứa cặn, vi sinh và kim loại hòa tan ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất? Envico thiết kế hệ thống xử lý phù hợp từng nguồn nước, đưa chất lượng đầu ra đáp ứng QCVN 01-1:2024/BYT trước khi sử dụng.

Nước cấp là gì?

Nước cấp là nguồn nước đã qua xử lý từ nước thô và được đưa vào hệ thống cấp nước để phân phối qua mạng lưới đường ống. Đây là nguồn nước được dẫn đến các điểm sử dụng trong khu dân cư, nhà máy hoặc khu công nghiệp.

Hình 1 : Nước cấp là gì?

Tùy vào mục đích sử dụng mà nước cấp sinh hoạt được chia thành 2 loại : 

• Nước cấp dùng cho ăn uống, chế biến thực phẩm
• Nước cấp dùng cho sinh hoạt

Cả hai mục đích sử dụng đều tuân theo QCVN 01-1:2018/BYT.

Các nguồn nước cấp phổ biến

Trong thực tế, nguồn nước cấp thường được khai thác từ ba nguồn chính dưới đây. Mỗi loại có đặc điểm chất lượng khác nhau nên phương án xử lý cũng được thiết kế phù hợp.

1. Nước ngầm
   Nước ngầm được khai thác từ các tầng chứa nước dưới lòng đất thông qua giếng khoan. Nguồn nước này thường chứa sắt, mangan, amoni hoặc các khoáng hòa tan nên trước khi sử dụng cần qua các công đoạn như làm thoáng, lọc và khử trùng.
2. Nước mặt
   Bao gồm nước từ sông, hồ, kênh hoặc hồ chứa. Loại nước này thường có nhiều cặn lơ lửng, chất hữu cơ và vi sinh nên hệ thống xử lý thường áp dụng các bước lắng, keo tụ, lọc và khử trùng để ổn định chất lượng.
3. Nước từ hệ thống cấp nước đô thị
   Đây là nguồn nước đã được xử lý tại nhà máy nước và phân phối qua mạng lưới đường ống đến khu dân cư, nhà máy hoặc khu công nghiệp. Trong một số trường hợp sản xuất đặc thù, doanh nghiệp vẫn có thể bổ sung bước xử lý để phù hợp yêu cầu sử dụng.

Tại sao cần xử lý nước cấp?

Hiện nay, nguồn nước sạch đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình sinh hoạt, ăn uống của mọi người. Đặc biệt là ở các trường học, bệnh viện, khu công nghiệp,… 

Tuy nhiên, quá trình khai thác khoáng sản, quá trình sản xuất, chế biến các sản phẩm công nghiệp sẽ tạo ra lượng chất thải. Lâu ngày tích tụ và ngấm vào mạch nước ngầm sẽ gây ô nhiễm mạch nước ngầm. 

Do đó, trước khi đưa vào sử dụng, cần xử lý qua nhiều công đoạn để có được nguồn nước cấp chất lượng. Đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Vai trò của hệ thống xử lý nước cấp

Hệ thống xử lý nước cấp đóng vai trò quan trọng trong quá trình cấp nước sạch cho các khu dân cư, khu công nghiệp,… Nhu cầu sinh hoạt ăn uống của người dân ngày càng cao dẫn đến nhu cầu cần nước sạch cũng ngày càng nhiều. 

Tuy nhiên, đặc tính nước ngầm thường chứa các khoáng chất và các vi khuẩn gây bệnh. Do đó, cần có hệ thống xử lý nước cấp để loại bỏ các tác nhân gây bệnh cũng như những cặn bả có trong nước. Đảm bảo nước sử dụng luôn đạt chuẩn theo tiêu chí của Bộ Y Tế.

Sơ đồ công nghệ hệ thống xử lý nước cấp chuẩn

Thuyết minh quy trình xử lý nước cấp trong sinh hoạt

Dưới đây là quy trình xử lý nước cấp trong sinh hoạt mà Envico muốn giới thiệu đến bạn.

Bể làm thoáng

Nước ngầm được bơm lên khỏi bề mặt sẽ được đưa vào bể làm thoáng. Tại đây, sẽ tiến hành quá trình khử H2S và các loại khí độc có trong nước. Đồng thời, quá trình này cũng sẽ hòa tan Oxy và hệ thống cũng tiến hành nâng chỉ số pH của nước lên. 

Tại bể này sẽ gắn hệ thống thổi khí và kết với vật liệu lọc ở dưới sẽ làm tăng khả năng hòa tan Oxy vào trong nước, nhằm để quá trình hòa tan được diễn ra nhanh hơn người ta sẽ châm NaOH vào làm xúc tác. Sau khi xử lý sơ bộ tại khu vực bể thoáng, nước cấp sẽ được đưa đến bể lắng.

Bể lắng

Tại bể lắng, do đã được hòa tan oxy và pH đã được nâng lên phù hợp, quá trình thủy phân sẽ diễn ra theo sơ đồ phản ứng một cách thuận lợi và nhanh chóng hơn:

                                                          Fe2+ +  O2 → Fe3+
                                                      Fe3+ +  H2O → Fe(OH)3¯

Fe(OH)3¯  là chất kết tủa hình thành sau phản ứng sẽ được lắng xuống đáy bể. Khi đang lắng xuống, các hạt li ti được liên kết với nhau tích tụ thành nhưng bông tụ có kích thước lớn hơn làm tăng tốc độ lắng tại bể hơn. Đối với phần nước sau khi tiến hành lắng xuống được đưa về trung gian để tiếp tục công đoạn. Phần bông tụ được lắng xuống sẽ được đưa về bể chứa bùn để tiến hành xử lý.

Bể khử trùng

Tại bể khử trùng, dung dịch Chlorine được đưa vào bể để xử lý. Đây là công đoạn quan trọng trong hệ thống xử lý nước cấp. Các vi sinh vật có trong nước sẽ bị loại bỏ nhờ các hóa chất khử trùng. Nước sau khi được xử lý tại bể khử trùng sẽ không còn lượng vi sinh gây bệnh, đảm bảo an toàn vệ sinh theo quy định.

Thiết bị lọc áp lực

Sau khi xử lý ở bể khử trùng, nước sẽ tiếp tục được bơm qua thiết bị lọc áp lực để loại bỏ hoàn toàn cặn còn sót lại trong nước. Tại đây, nước sẽ có độ trong cần thiết theo tiêu chuẩn. Sau đó nước sẽ được chuyển sang bể chứa nước sạch. Đưa đến các hệ thống cấp nước và điều áp, dẫn nước đến các khu vực các dân cư để sử dụng.

So sánh công nghệ xử lý nước cấp theo ngành

Lưu ý: Cấu hình công nghệ luôn thay đổi theo:

Chất lượng nước nguồn (nước mặt, nước ngầm, nước cấp đô thị…)

Mục đích sử dụng nước (sinh hoạt, thực phẩm, dược, điện tử, lò hơi…)

Quy chuẩn chất lượng nước cần đạt – ví dụ nước sinh hoạt phải đáp ứng QCVN 01-1:2024/BYT.

Ví dụ: Hệ thống nước sinh hoạt có thể là:

Keo tụ → Lắng → Lọc → Khử trùng.
Nếu nước nguồn có sắt hoặc mangan cao, hệ thống có thể bổ sung:
Oxy hóa → Lọc khử sắt → rồi mới đến các bước tiếp theo.

Rủi ro nước cấp không đạt chuẩn

Trong quá trình khảo sát và triển khai nhiều dự án xử lý nước cấp và nước thải cho khách hàng công nghiệp và sinh hoạt, Công ty Cổ phần Công nghệ Môi trường ENVICO ghi nhận một số rủi ro kỹ thuật phổ biến khi chất lượng nước đầu vào không được kiểm soát định kỳ.

Tắc nghẽn hệ thống lọc và màng RO

Tắc nghẽn xảy ra khi nước đầu vào chứa nhiều cặn lơ lửng, sắt, mangan hoặc chỉ số SDI cao. Các tạp chất bám lên vật liệu lọc và màng RO làm giảm lưu lượng nước và tăng chênh áp trong hệ thống.

Khi tình trạng này kéo dài, hệ thống phải rửa hóa chất thường xuyên hoặc thay vật liệu lọc sớm, làm chi phí vận hành tăng.

Cáu cặn trong nồi hơi và thiết bị trao đổi nhiệt

Cáu cặn hình thành khi nước chứa nhiều canxi, magie, silica hoặc tổng chất rắn hòa tan. Các khoáng chất này kết tinh và bám lên thành ống của nồi hơi hoặc thiết bị trao đổi nhiệt.

Lớp cáu cặn làm giảm khả năng truyền nhiệt và khiến thiết bị phải tăng mức đốt để tạo hơi. Nếu kéo dài có thể gây cong hoặc nứt ống.

Ăn mòn đường ống và thiết bị kim loại

Ăn mòn thường xảy ra khi nước có pH thấp hoặc chứa nhiều CO₂, oxy hòa tan và ion clorua. Khi hiện tượng này diễn ra trong thời gian dài, hệ thống đường ống cấp nước và thiết bị kim loại sẽ nhanh xuống cấp và phát sinh chi phí sửa chữa.

Ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm

Trong các ngành thực phẩm, dược phẩm hoặc điện tử, nước chứa nhiều khoáng hoặc vi sinh vật có thể làm thay đổi màu sắc, mùi vị hoặc độ tinh khiết của sản phẩm.

Khi các chỉ tiêu vượt giới hạn cho phép, doanh nghiệp có thể phải loại bỏ sản phẩm hoặc xử lý lại lô hàng.

Chi phí lắp đặt hệ thống xử lý nước cấp

Chi phí đầu tư hệ thống xử lý nước cấp không cố định mà phụ thuộc vào quy mô và nhu cầu thực tế của từng doanh nghiệp.

Yếu tố đầu tiên là công suất xử lý. Khi lưu lượng nước tăng, kích thước bồn lọc, bơm, tủ điện và diện tích lắp đặt cũng phải tăng theo. Số lượng thiết bị lớn hơn dẫn đến tổng mức đầu tư cao hơn.

Ngoài chi phí đầu tư ban đầu, doanh nghiệp cần tính đến chi phí vận hành dài hạn như điện năng, vật liệu lọc, hóa chất và nhân sự vận hành.

Một hệ thống được thiết kế phù hợp với chất lượng nguồn nước và nhu cầu sử dụng sẽ giúp hạn chế chi phí sửa chữa phát sinh trong quá trình vận hành.

Trên đây là quy trình xử lý nước cấp mà Công ty môi trường Envico muốn giới thiệu đến các bạn. Khi cần thiết kế thi công hệ thống xử lý nước cấp, quý khách hãy nhanh tay gọi điện đến số HOTLINE của công ty để được tư vấn miễn phí nhé.

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ENVICO

Địa chỉ: Lầu 3, Indochina Tower, 4 Nguyễn Đình Chiểu, P. ĐaKao, Quận 1, Tp. HCM

Hotline: 0909 794 445 (Mr.Huy)

Điện thoại: (028) 66 797 205

E-mail: admin@envico.vn

Website: Congnghemoitruong.net 

Fanpage : Môi trường Envico