Công ty cổ phần công nghệ môi trường ENVICO

Hồ Sơ Môi Trường, Hóa Chất: 0972 957 939 (Ms Ngân)

Hệ Thống Xử Lý: 0969 298 297 (Mr Huy)

Bảo Hành, Bảo Trì: 0938 473 386 (Mr Nhân)

Phát triển bền vững là gì? Thực trạng phát triển bền vững ở Việt Nam

2 Views -

Những năm gần đây, báo đài vẫn thường nói nhan nhãn về việc phát triển bền vững là nhu cầu cấp bách trên toàn Thế Giới. Vậy phát triển bền vững là gì ? Phát triển bền vững dựa trên những tiêu chí, nguyên tắc nào, mục tiêu ra sao ? Việc nắm rõ những vấn đề này là điều cần thiết đối với mỗi công dân sống trên Trái Đất.

Phát triển bền vững là gì?

Phát triển bền vững là sự phát triển cân bằng giữa kinh tế, xã hội và môi trường, đáp ứng được nhu cầu hiện tại của con người mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Phát triển bền vững đặt ra ba mặt của sự phát triển – kinh tế, xã hội, và môi trường – phải hoạt động cùng nhau một cách chặt chẽ, hợp lý, và hài hòa. Hệ thống nguyên tắc đạo đức cho phát triển bền vững bao gồm cả “ba chân kiềng” này, đảm bảo kết hợp sự thịnh vượng kinh tế, xã hội công bằng, và môi trường lành mạnh và bền vững.

Phát triển bền vững phải đáp ứng trên các phương diện kinh tế - xã hội - môi trường

Hình 1: Phát triển bền vững phải đáp ứng trên các phương diện kinh tế – xã hội – môi trường

Hiện nay, quan niệm về phát triển bền vững là gì đã trở thành một mục tiêu thiên niên kỷ có sự thống nhất và cam kết toàn cầu. Phát triển bền vững được xây dựng trên nguyên tắc chung về sự tiến bộ của loài người và việc đảm bảo quan hệ bình đẳng giữa các thế hệ. Đây hiện nay là mục tiêu quan trọng đối với nhiều quốc gia trên toàn cầu.

Mỗi quốc gia đều cần phát triển chiến lược riêng, tận dụng đặc thù kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, và địa lý của mình để xây dựng chiến lược phát triển bền vững phù hợp và hiệu quả nhất.

>>> Xem thêm: Mưa nhân tạo là gì? Tác động của mưa nhân tạo đến với môi trường 

Tại sao phải phát triển bền vững?

Chúng ta đã biết phát triển bền vững là gì ? Vậy tại sao lại phải phát triển bền vững. 

Đây là một hướng đi quan trọng để giải quyết nhiều thách thức mà loài người đang đối mặt. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang phát triển mạnh mẽ, xuất hiện nhiều vấn đề lớn như biến đổi khí hậu, bất ổn chính trị, bất bình đẳng giới, và đói nghèo, phát triển bền vững trở thành giải pháp cần thiết để giải quyết những thách thức này.

Phát triển bền vững để đảm bảo bền vững về kinh tế

Phát triển bền vững trong lĩnh vực kinh tế mang theo một loạt các lợi ích quan trọng. Đầu tiên, nó không chỉ đảm bảo tăng trưởng kinh tế mà còn chú trọng đến chất lượng và sự ổn định. 

Việc phát triển bền vững không chỉ làm gia tăng GDP mà còn đảm bảo rằng mọi người đều hưởng lợi từ sự phát triển, không chỉ là một nhóm ít người. Bằng cách này, phát triển bền vững giúp giảm bất bình đẳng kinh tế và tạo ra sự công bằng trong quá trình phân phối lợi ích.

Ngoài ra, sự bền vững trong kinh tế còn giúp ích trong việc quản lý nguồn tài nguyên một cách hiệu quả hơn thông qua việc giảm lượng tiêu thụ năng lượng và tài nguyên không tái tạo. Công nghệ tiết kiệm và sự đổi mới trong lối sống tiêu thụ đều là yếu tố quan trọng để giảm bớt áp lực lên môi trường.

Phát triển bền vững để đảm bảo bền vững về xã hội

Một xã hội bền vững không chỉ là nơi mọi người đều có cơ hội và quyền lợi bình đẳng, mà còn là nơi đảm bảo an sinh xã hội và phát triển con người. Công bằng xã hội, đào tạo, sức khỏe, và giáo dục là những yếu tố quan trọng mà phát triển bền vững hướng đến. Chỉ số Phát triển Con Người (HDI) được sử dụng để đo lường mức độ phát triển con người, không chỉ qua khía cạnh kinh tế mà còn qua các yếu tố nhân khẩu học và xã hội.

Phát triển bền vững về xã hội cũng bao gồm việc giảm bất bình đẳng giới và tạo ra cơ hội công bằng cho cả nam và nữ. Nó đặt ra mục tiêu không chỉ là sự phát triển về mặt số liệu thống kê mà còn là sự cân bằng và hài hòa trong cộng đồng..

Phát triển bền vững để đảm bảo bền vững về môi trường

Môi trường đang đối mặt với những thách thức ngày càng lớn do tác động của con người. Phát triển bền vững đặt mục tiêu làm giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Việc sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, tái chế, giảm thiểu phát thải, và bảo vệ đa dạng sinh học là những nguyên tắc cơ bản của phát triển bền vững về môi trường. Nó không chỉ tập trung vào việc duy trì môi trường sống hiện tại mà còn nhấn mạnh sự đảm bảo rằng chúng ta không làm hại đến khả năng của môi trường hỗ trợ cuộc sống cho những thế hệ tương lai.

Các phương diện phát triển bền vững

Hình 2: Các phương diện phát triển bền vững 

Các nguyên tắc phát triển bền vững

Về kinh tế

Phát triển bền vững về mặt kinh tế đại diện cho sự tiến triển mà đảm bảo tăng trưởng kinh tế ổn định và liên tục. Các vấn đề lớn về kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và nợ chính phủ cần được duy trì ổn định trên thời gian dài.

Đồng thời, việc giữ cho cân đối thương mại là một yếu tố quan trọng, cũng như đảm bảo rằng đầu tư được thực hiện với chất lượng và hiệu quả cao. Điều này đòi hỏi sự nâng cao trong việc áp dụng khoa học và công nghệ trong quá trình sản xuất, mà không tạo ra hậu quả tiêu cực đối với xã hội và môi trường.

Về xã hội

Phát triển bền vững về mặt xã hội là quá trình đảm bảo sự công bằng trong xã hội, hướng tới mục tiêu loại bỏ đói giảm nghèo, tạo ra cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho lao động.

Sự phát triển này cũng cần đảm bảo rằng người dân có cơ hội tiếp cận đầy đủ các dịch vụ cơ bản như y tế và giáo dục mà không tạo ra ảnh hưởng hoặc thiệt hại cho nền kinh tế và môi trường.

Về môi trường

Phát triển bền vững về môi trường đòi hỏi sự sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lý, duy trì một nền tảng nguồn lực ổn định để tránh khai thác quá mức và cạn kiệt các hệ thống nguồn lực tái sinh. Điều này tập trung vào việc bảo tồn và duy trì sự đa dạng sinh học, ổn định của bầu khí quyển và các hoạt động sinh thái khác.

Đồng thời, phát triển bền vững về môi trường đặt ra yêu cầu hạn chế các vấn đề ô nhiễm môi trường, bao gồm cả ô nhiễm đô thị và khu công nghiệp. Quản lý và xử lý hiệu quả nguồn chất thải rắn, chất thải nguy hại cũng là một phần quan trọng, đồng thời nỗ lực ngăn chặn và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai.

Hơn nữa, phát triển bền vững về môi trường đòi hỏi sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp, khuyến khích họ chuyển đổi mô hình sản xuất và hướng dẫn chúng áp dụng các công nghệ sản xuất sạch và thân thiện với môi trường. Quan trọng nhất, phát triển này phải đảm bảo rằng không gây thiệt hại cho nền kinh tế và xã hội.

 >>>Xem thêm: Ô nhiễm không khí tại Thành Phố Hồ Chí Minh 

Vai trò, tiêu chí và nội dung phát triển bền vững

Về kinh tế

Phát triển bền vững về kinh tế đề xuất một quá trình tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, nhưng đồng thời đảm bảo rằng nền kinh tế vận hành một cách an toàn và ổn định. Điều này đòi hỏi sự đồng thuận trong việc phát triển toàn bộ hệ thống kinh tế, nơi mà mọi cơ hội tiếp cận nguồn tài nguyên và quyền lợi sử dụng chúng được phân phối một cách bình đẳng.

Tập trung chủ yếu vào việc tạo ra sự thịnh vượng chung cho toàn bộ xã hội, phát triển bền vững về kinh tế không chỉ hướng đến lợi nhuận cho một số người mà còn tuân thủ những quyền cơ bản của con người và giới hạn nào đó của hệ sinh thái.

Nền kinh tế bền vững cần đáp ứng các yêu cầu sau:

  • Tăng trưởng GDP và GDP đầu người ở mức cao. Cả nước phát triển với thu nhập cao và nước nghèo với thu nhập thấp đều cần duy trì mức tăng trưởng GDP ổn định. Đối với các nước đang phát triển, mức tăng trưởng GDP khoảng 5%/năm mới được xem là có biểu hiện phát triển bền vững về kinh tế.
  • Cơ cấu GDP phải có tỷ trọng của công nghiệp và dịch vụ cao hơn so với nông nghiệp để tăng trưởng có tính bền vững.
  • Tăng trưởng kinh tế phải đảm bảo an toàn và hiệu quả, không chấp nhận tăng trưởng bằng mọi giá.

Các nội dung cơ bản của phát triển bền vững về kinh tế bao gồm:

  • Sử dụng công nghệ tiết kiệm và thay đổi lối sống để giảm thiểu tiêu thụ năng lượng và tài nguyên.
  • Thay đổi nhu cầu và thói quen tiêu thụ để không ảnh hưởng đến môi trường và đa dạng sinh học.
  • Tạo sự bình đẳng trong tiếp cận nguồn tài nguyên, mức sống, dịch vụ y tế và giáo dục.
  • Xóa đói, giảm nghèo tuyệt đối.
  • Sử dụng công nghệ sạch và hướng công nghiệp hóa theo hướng sinh thái (tái chế, tái sử dụng, giảm thải, tái tạo năng lượng đã sử dụng)

Về xã hội

Phát triển bền vững về xã hội được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí như giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, hưởng thụ văn hóa, hệ số bình đẳng thu nhập, và chỉ số phát triển con người (HDI).

Đồng thời, bền vững về xã hội còn bao gồm việc đảm bảo đời sống xã hội luôn ổn định và hài hòa, tạo sự bình đẳng giữa các tầng lớp và giai cấp trong xã hội. Sự chênh lệch đời sống giữa các vùng miền không nên quá lớn, mức chênh lệch giàu nghèo cũng cần giảm và có xu hướng gần lại.

Tiêu chí hàng đầu để đánh giá sự phát triển xã hội là công bằng và chỉ số phát triển con người (HDI). Đánh giá này dựa trên nhiều khía cạnh như trình độ giáo dục, dân trí, sức khỏe, tuổi thọ, mức hưởng thụ văn hóa và văn minh, cũng như thu nhập bình quân đầu người.

Phát triển bền vững về xã hội cần tập trung vào sự công bằng và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển con người, đồng thời đảm bảo cơ hội sống chấp nhận được cho tất cả các thành viên trong xã hội.

Một số điểm quan trọng của phát triển bền vững về xã hội bao gồm:

  • Tạo sự ổn định về dân số và phát triển nông thôn để giảm áp lực di cư vào các đô thị.
  • Giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình đô thị hóa đối với môi trường.
  • Nâng cao chất lượng học vấn và giảm mức mù chữ.
  • Bảo vệ và duy trì đa dạng văn hóa.
  • Quan tâm đến nhu cầu và lợi ích của cả hai giới và tạo ra sự bình đẳng giới.
  • Tăng cường sự tham gia của mọi tầng lớp và thành viên trong xã hội vào quá trình ra quyết định.

Về môi trường

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, du lịch, nông nghiệp, đô thị và nông thôn, môi trường và điều kiện tự nhiên cũng phải đối mặt với nhiều thách thức và ảnh hưởng tiêu cực.

Mục tiêu là hạn chế mức độ khai thác tài nguyên ở mức có thể, để môi trường vẫn có thể nuôi dưỡng sự sống cho con người và các sinh vật trên trái đất mà không gặp phải những tác động quá nặng nề.

Bền vững về môi trường có nghĩa là khi tận dụng các nguồn tài nguyên tự nhiên, chất lượng môi trường sống của con người vẫn phải được đảm bảo an toàn. Điều này liên quan đến việc giữ cho chất lượng của đất, nước, không khí, không gian địa lý và cảnh quan thiên nhiên luôn duy trì sự trong sạch. 

Đánh giá và theo dõi thường xuyên theo các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế là cách đảm bảo rằng chúng ta duy trì việc sử dụng tài nguyên trong giới hạn cần thiết, nhằm đảm bảo môi trường vẫn giữ được khả năng hỗ trợ cuộc sống cho con người và động vật trên hành tinh mà không tạo ra ảnh hưởng nặng nề.

Phát triển bền vững về môi trường đặt ra một số tiêu chí quan trọng như:

  • Sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, đặc biệt là tài nguyên không tái tạo.
  • Duy trì sự phát triển mà không vượt quá khả năng chịu tải của hệ sinh thái.
  • Bảo vệ đa dạng sinh học và giữ vững tầng khí quyển.
  • Kiểm soát và giảm thiểu phát thải khí nhà kính.
  • Bảo vệ chặt chẽ các hệ sinh thái nhạy cảm.
  • Giảm thiểu xả thải, khắc phục ô nhiễm (khí, nước, đất, thực phẩm), cải thiện 
  • khôi phục môi trường ở những khu vực bị ô nhiễm.

Tình hình phát triển bền vững ở Việt Nam

Sau khi biết phát triển bền vững là gì ta cùng tìm hiểu tình hình phát triển bền vững ở Việt Nam nhé!

Việt Nam là một quốc gia đang phát triển với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong phát triển bền vững trên cả ba lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường.

Về kinh tế, Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng kinh tế ổn định và cao trong nhiều năm qua. Năm 2022, GDP bình quân đầu người của Việt Nam, theo giá hiện hành, đạt 95,6 triệu đồng/người, tương đương 4.110 USD, có sự gia tăng 393 USD so với năm 2021. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam đã ghi nhận mức tăng 8,02% so với năm trước, đây là mức tăng cao nhất trong giai đoạn từ 2011 đến 2022.

Biểu đồ tăng trưởng GDP Việt Nam giai đoạn 2011 - 2022

Hình 2: Biểu đồ tăng trưởng GDP Việt Nam giai đoạn 2011 – 2022

Trên phương diện xã hội, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc cải thiện đời sống của người dân. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều đã giảm còn 4,3% năm 2022, giảm 1,17%. Tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam đã tăng từ 65,5 tuổi năm 1993 lên 73,6 tuổi năm 2022. Tỷ lệ người dân được tiếp cận với các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nước sạch, vệ sinh,… đã được cải thiện đáng kể.

Về mặt môi trường, Việt Nam đã nỗ lực trong việc bảo vệ môi trường. Tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam đã tăng từ 28% phát năm 1990 lên 42,02% năm 2022. Mức độ ô nhiễm không khí và ô nhiễm nước đã được cải thiện. Việt Nam đã tham gia và thực hiện nhiều cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường.

Mục tiêu phát triển bền vững Việt Nam đến 2030

Quyết định 841/QĐ-TTg, có hiệu lực từ 14/7/2023, kèm theo Lộ trình thực hiện mục tiêu phát triển bền vững Việt Nam đến năm 2030. Lộ trình này cụ thể hóa 17 mục tiêu từ Quyết định số 622/QĐ-TTg ngày 10/5/2017 của Thủ tướng. Cụ thể như sau:

  • Duy trì mức giảm 1-1,5%/năm của tỷ lệ nghèo đa chiều đến 2030. 
  • Đảm bảo 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội.
  • Tăng thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn lên 2,5 đến 3 lần so với năm 2020.
  • Đạt mức GDP bình quân đầu người 7500 USD.
  • Tăng trưởng trị giá xuất khẩu hàng hóa ở mức 5-6%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, và cơ quan để rà soát, bổ sung, và cập nhật Bộ chỉ tiêu thống kê phát triển bền vững Việt Nam để phù hợp với Lộ trình mới và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê.

Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, và cơ quan để triển khai Lộ trình mà không cần ban hành Lộ trình riêng cho địa phương của mình.

Hội nghị đô thị toàn quốc năm 2022 tại Hà Nội 

Hình 3: Hội nghị đô thị toàn quốc năm 2022 tại Hà Nội 

Trên đây Envico đã cung cấp cho bạn một số thông tin chi câu hỏi phát triển bền vững là gì ? Phát triển bền vững là một mục tiêu quan trọng của tất cả các quốc gia trên Thế Giới. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự chung tay của tất cả các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp và chính phủ. Hy vọng sau bài viết này bạn sẽ cùng cộng đồng hành động !

0909 79 44 45