Xử lý nước thải sinh hoạt bằng bể tự hoại cải tiến, giải pháp cải thiện chất lượng nước thải

CÔNG NGHỆ MỚI
Xử lý nước thải sinh hoạt bằng bể tự hoại cải tiến, giải pháp cải thiện chất lượng nước thải

sodo

“Ngay khi quá trình nghiên cứu hoàn tất, chúng tôi dự định kiến nghị Bộ Xây dựng đưa BASTAF vào tiêu chuẩn xây dựng”, Tiễn sĩ Nguyễn Việt Anh, Trung tâm kỹ thuật môi trường đô thị và khu công nghiệp (CEETIA), Trường đại học Xây dựng, thành viên nhóm nghiên cứu công nghệ này cho biết.

“Bể tự hoại cải tiến (BASTAF) hay còn gọi là Bể phản ứng kỵ khí với các vách ngăn mỏng và ngăn lọc kỵ khí là công nghệ vừa mới lại vừa cũ”, ông Antoine Morel, kỹ sư môi trường chuyên ngành nước và vệ sinh môi trường ở các nước đang phát triển thuộc Viện Khoa học công nghệ môi trường Thụy Sĩ nói. “Cũ” bởi đây là công nghệ đã được phát minh từ thế kỷ thứ 19 tại Anh và đã được áp dụng trên thế giới còn hạn chế. Hiện tại, công nghệ này đang được nghiên cứu ở Việt Nam, Thái-lan và Trung Quốc với các mô hình trình diễn.

Nguyên tắc vận hành của BASTAF là: nước thải được đưa vào ngăn thứ nhất của bể, có vai trò làm ngăn lắng – lên men kỵ khí, đồng thời điều hoà lưu lượng và nồng độ chất bẩn trong dòng nước thải vào ô hình. Nhờ các vách ngăn hướng dòng, ở những ngăn tiếp theo, nước thải chuyển động theo chiều từ dưới lên trên, tiếp xúc với các vi sinh vật kỵ khí trong lớp bùn hình thành ở đáy bể trong điều kiện động. Các chất bẩn hữu cơ được các vi sinh vật hấp thụ và chuyển hoá, làm nguồn dinh dưỡng cho sự phát triển của chúng. Cũng nhờ các ngăn này, công trình trở thành một dãy bể phản ứng kỵ khí được bố trí nối tiếp, cho phép tách riêng hai pha (lên men axít và lên men kiềm). Quần thể vi sinh vật trong từng ngăn sẽ khác nhau và có điều kiện phát triển thuận lợi. Ở những ngăn đầu, các vi khuẩn tạo axít sẽ chiếm ưu thế, trong khi ở những ngăn sau, các vi khuẩn tạo metal sẽ là chủ yếu.

Với quy trình vận hành này, BASTAF cho phép tăng thời gian lưu bùn và nhờ vậy hiệu suất xử lý tăng trong khi lượng bùn cần xử lý lại giảm. Các ngăn cuối cùng là ngăn lọc kỵ khí, có tác dụng làm sạch bổ sung nước thải. Các vi sinh vật kỵ khí gắn bám trên bề mặt các hạt của lớp vật liệu lọc ngăn cặn lơ lửng trôi ra theo nước.

Từ năm 2000 – 2001 đến nay, mô hình BASTAF trong phòng thí nghiệm công nghệ xử lý nước thải của CEETIA và mô hình bể tự hoại cải tiến thí điểm tại gia đình của Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh và ông Nguyễn Văn Lộc, Hà Nội, đã được xây dựng.

Ngoài ra, trong hai năm 2002 và 2003, mô hình này đã được ứng dụng thực tế để xử lý nước thải sinh hoạt ở trạm xử lý nước thải nhà chung cư M3 – M4 Định Công (Hà Nội), khu du lịch Hòn Tre (Nha Trang), khu nhà thực nghiệm nghiên cứu phố cổ Hà Nội trong Trường đại học Xây dựng.

Các kết quả nghiên cứu thực nghiệm trên cho thấy: sử dụng BASTAF để xử lý nước thải sinh hoạt đạt hiệu suất tốt, ổn định. Hiệu suất xử lý trung bình theo hàm lượng cặn lơ lửng SS đạt 75%, theo COD đạt 73%, theo BOD đạt 71%, gấp hai đến ba lần (tuỳ tiêu chí) so với hiệu suất xử lý nước thải trong các bể tự hoại thông thường hiện nay.

Với hiệu suất xử lý này, theo kết quả tính toán trong đồ án tốt nghiệp của một sinh viên Đại học Xây dựng, với quy mô thị xã Hà Đông, nếu nhà nào cũng xây bể tự hoại cải tiến BASTAF thì sẽ giúp thành phố giảm 30% chi phí nếu phải xử lý nước thải tập trung.

“Bên cạnh những ưu điểm, BASTAF cũng còn những hạn chế mà vì nó khả năng phổ biến công nghệ này sẽ vấp phải không ít trở ngại”, Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh thừa nhận.

Trước hết là chi phí. Để xây dựng bể BASTAF, chi phí lớn hơn gần hai lần so với bể tự hoại phổ biến ở Việt Nam hiện nay. Kỹ thuật xây cũng như vận hành bể phức tạp hơn đòi hỏi công nhân xây dựng và người vận hành phải được đào tạo. Và mặc dù khoảng thời gian giữa mỗi lần hút bùn cặn bể dài hơn so với bể tự hoại thông thường nhưng khâu hút bùn sẽ phức tạp và tốn kém hơn do bể có nhiều ngăn.

Ngoài ra, chất lượng nước đầu ra dù tốt hơn so với bể tự hoại thông thường nhưng cũng chưa đạt yêu cầu. “Tôi nghĩ công nghệ này phù hợp với một nước nhiệt đới đang phát triển như Việt Nam. Tuy nhiên, để áp dụng rộng rãi công nghệ này cần có nghiên cứu một cách khoa học, xây dựng tiêu chuẩn thiết kế, quy trình vận hành phù hợp”, ông Antoine Morel nói.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Việt Anh, BASTAF là một công nghệ thuộc loại “rẻ tiền” có tính khả thi cao đối với các nước đang phát triển có nguồn vốn còn hạn chế. Với các công trình đã xây dựng, người ta có thể xây các vách ngăn và ngăn lọc kỵ khí bổ sung ở khuôn viên của toà nhà. Một số hộ tầng 1 thậm chí có thể thu khí biogas để sử dụng như mô hình ở Trung Quốc.

Trong trường hợp công trình ở khu vực có diện tích đất cho phép hoặc không có cống thoát nước thành phố, để nước thải đầu ra đạt tiêu chuẩn cho phép, cần tiếp tục xử lý sau BASTAF bằng những công nghệ chi phí thấp như bãi lọc ngầm/bãi đất ngập nước trồng cây…

ENVICO – Công ty xử lý nước thải công nghiệp tại Hồ Chí Minh

Xử lý nước thải sinh hoạt bằng bể tự hoại cải tiến, giải pháp cải thiện chất lượng nước thải
Tin tức liên quan

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *